Mộ Khúc Sầu Chim Hát
Monday, June 26, 2023
Nghiệp Hoa - Nguyễn Thị Dung
NGHIỆP HOA
Quỳnh yên lặng
lắng nghe người chủ tiệm bán hoa lan kiên nhẫn và say mê giải thích về đặc điểm
và cách chăm sóc hoa lan cho hai vợ chồng khách hàng người Mỹ đến mua hoa trong
khi nàng chọn hoa. Đó là người đàn ông khoảng gần 50 tuổi, khá đẹp trai và
thông thạo anh ngữ… có vẻ là người có học vì cách dùng chữ cũng như kiến thức về
hoa lan. Nàng đi quanh tìm xem những cây hoa lan đặc biệt thường không có bán ở
những khu bán hoa trong siêu thị, và chọn được hai cây lan hiếm mà nàng rất thích
cũng như chờ đến phiên mình trả tiền và hỏi cách chăm sóc loại hoa Lan Vanda mà
nàng chưa trồng loại hoa này ở xứ lạnh.
Quỳnh cũng đã đến đây mua hoa nhiều lần
với chị nàng nên biết tính chủ nhân thường nói chuyện lâu với khách hàng
và có thói quen tiếp từng người một, tiệm hoa
nhỏ và thường không đông khách nên cũng không phải chờ lâu, hơn nữa nghe
anh chàng chủ nhân nói về hoa lan thì cũng thú vị vì nàng rất thích trồng hoa
Lan.
Sau
khi tính tiền và tiễn khách, chàng chủ tiệm niềm nở
-Xin chào hai bà, hôm nay chúng
tôi có nhiều hoa mới về từ Indonesia…cây lan Vanda mà bà Quỳnh đang cầm rất hiếm
có… xin lỗi đã để hai bà chờ …
Quỳnh
để hai cây hoa Lan quầy tính tiền, vui vẻ
-Cám
ơn ông Phong, nghe ông giải thích về hoa lan rất hay, cũng có nhiều cách trồng hoa Lan mà tôi chưa được biết
nên vừa xem hoa vừa nghe ké cũng vui, ông nói đúng, hai cây hoa này tôi chưa trồng
ở đây bao giờ nên nhờ ông chỉ dẫn cách
chăm sóc .
Thủy,
chị của Quỳnh xen vào
-Thật
là may, chúng tôi đến đúng lúc có hoa mới về… tôi cũng chọn được một cây
Sau khi hướng dẫn cách chăm sóc cho loại lan Vanda cho hai chị em khách
hàng, Phong để từng cây lan vào hộp carton và lấy giấy báo chèn chung
quanh chậu cho cây vững, anh làm một
cách cẩn thận, nâng niu từng cành hoa. Quỳnh chăm chú nhìn chủ nhân…vừa khâm phục
vừa cảm khái lòng yêu hoa, không nệ hà
thời giờ miễn sao cho hoa được tươi tắn
và an toàn cho đến khi khách hàng mang đến về nhà. Xong việc, anh ngắm lại mấy
cây Lan như ngắm lại tác phẩm rồi mới nhìn khách hàng
-Tôi
đã bớt cho bà Quỳnh 15 phần trăm cho khách hàng quen rồi đấy … hy vọng là bà
thưởng thức loại hoa mới này và khi nào cây có hoa lại , bà cho tôi biết
nhé…
Quỳnh
nhẹ nhàng
-Tôi
cũng mong là sau khi hoa tàn, tôi sẽ chăm sóc, nếu năm tới cây có hoa, tôi sẽ
chụp hình để khoe với ông Phong, hầu hết những cây Lan tôi mua ở đây, năm sau đều
có hoa lại
Anh
chàng chủ nhân gật gù
-Ít
người có khiếu và kiên nhẫn để trồng hoa Lan như bà, có lẽ vì bà và tôi đều mê
hoa Lan từ ngày còn nhỏ ở Ban mê Thuột .
Quỳnh
nhìn Phong, thoáng nhớ lại những lời chàng ta kể lại sự say mê săn hoa lan của
hai cha con khi anh theo cha vào rừng tìm những cụm hoa Lan mọc trên những
cành cây trong vùng ẩm thấp trên sườn đồi
của vùng cao nguyên Ban Mê Thuột. Lúc đó, Phong còn nhỏ và rừng
núi cao nguyên còn đầy thiên nhiên hoang dã nên những ngày vào rừng tìm hoa lan
thật là thú vị . Vui nhất là có một lần,
anh chàng kể lại, sau khi trèo
lên cây, bóc được nguyên cả gốc cụm hoa Thuỷ tiên vàng rực nhưng không may có một
cành khô gẫy đụng mạnh vào tổ ong gần đó làm cả đàn ong túa ra tấn công kẻ phá
hoại làm hai cha con chạy bán sống bán chết mới đến được nhà người Thượng ở cuối
thung lũng để xin …tị nạn!!! Điều kỳ lạ là ong không đốt mấy người ở quanh đó
mà chỉ tìm hai cha con người phá tổ ong đốt để trả thù mà thôi.
- Có lẽ
như vậy ông Phong ạ, nhưng quả thật sự
say mê và hiểu biết về hoa lan thì tôi chịu thua ông…tôi có cảm tưởng như ông
đã để cả tâm hồn vào hoa Lan…dường như ông không phải là người bán hoa Lan mà
là một nhà nghiên cứu và truyền đạt đến mọi người lòng yêu hoa Lan như ông vậy.
Phong tươi cười
-Xin
cám ơn bà.
Hai
chị em Quỳnh chào chủ nhân ra về trong khi anh chàng thao thao bất tuyệt với
người khách tiếp…cái cung cách có vẻ cổ xưa… luôn gọi khách là ông bà và xưng
tôi làm Quỳnh nhớ lại những ngày làm
công chức cũ…nàng thở dài vì không hiểu tại sao người chủ nhân lại bỏ
công việc có lương khá cao mà mở tiệm bán hoa Lan nhỏ bé này. Phong
có người cháu tên Kha thường đến phụ giúp chú coi sóc và phụ bán hoa trong những
ngày cuối tuần hay khi Phong bận đem những cây lan thật đẹp và đặc sắc đi dự những
cuộc thi về hoa lan đã kể cho nàng nghe.
Chính Kha cũng không hiểu tại sao, mới đầu thì tiệm hoa chỉ mở cửa hai ngày cuối tuần thôi vì Phong bận đi
làm nhưng dần dần bỏ việc làm và ở tiệm cả tuần, khi không có khách thì cắt tỉa
và trồng những cây lan nhỏ để gây giống và bán. Giá hoa lan ở đây
tuy cao hơn nhiều nơi khác, nhưng cả tiệm hoa nhỏ và căn nhà kiếng bên cạnh
cũng không có nhiều hoa, hơn nữa với cách tiếp
khách của chủ nhân thì lợi tức chẳng
là bao!!! Và dường như gia đình của chủ
nhân cũng không được hài lòng cho lắm vì thâu nhập của tiệm kém xa so với việc
anh đi làm
Đã
nhiều năm, Quỳnh đến mua hoa khoảng một hoặc hai lần trong một tháng, lúc đó Quỳnh
còn đi làm và hay dùng tiền làm việc phụ trội để mua hoa, có vài lần Quỳnh đi với
chồng nàng đến mua hoa và giải thích cho anh nghe lòng say mê của chủ nhân mà
Quỳnh gọi là nghiệp hoa khi anh thắc mắc về anh chàng bán hoa có khả năng anh
văn như người Mỹ mà có khi cả nửa tiếng mới bán được một cây hoa vài chục đồng
!!! Chồng Quỳnh cũng không ngạc nhiên cho lắm vì thấy vợ cũng mê trồng hoa lan,
mặc dù rất bận vì đi làm và phải lo công việc nhà, hơn nữa không có nhà kiếng
mà chỉ có cửa sổ để treo hoa trong mùa đông mà cũng gắng trồng hoa, mùa hè thì
đem ra vườn treo dưới cây có bóng mát gần hồ có nước phun . Nàng thường khoe với
anh khi có giò hoa lan mới nở, đặc biệt vào mùa đông khi Tết đến thì ít nhất
cũng có ba bốn chậu Lan có hoa nở rất đẹp
để trên bàn trong phòng khách. Quỳnh biết chồng
không mê hoa Lan như nàng nhưng chiều vợ, khi rảnh anh làm móc treo hoa
và rất thích chụp hình hoa lan.
Khi
hai vợ chồng Quỳnh về hưu sớm, thỉnh thoảng hai chị em nàng mới đi mua hoa lan…
đã hơn hai chục năm rồi …vẫn tầng dưới của căn nhà nhỏ, và người chủ nhân tóc
đã pha chút muối tiêu nhưng vẫn niềm nở như ngày nào bên những cây Lan đủ mầu
phảng phất mùi hương thanh thoát….
Rồi
thì đại dịch Covid xẩy ra… hơn hai năm Quỳnh không ghé mua hoa dù biết tiệm vẫn mở cửa bán hoa vì email vẫn gửi hàng tháng… cho đến khi dịch đã giảm
và hoa Lan nàng trồng cũng đã chết nhiều… hai chị em Quỳnh đến tiệm mua lan cho
mùa Giáng Sinh…gặp lại , chủ nhân niềm nở hỏi thăm… xin lỗi vì độ này ít có hoa
quý đến từ những vùng nhiệt đới. Quỳnh thấy Phong có vẻ mệt mỏi nhưng vẫn vui
vẻ ân cần và nàng không thể nào ngờ được đó là lần gặp gỡ cuối cùng với người
tri kỷ về hoa.
Hai lần sau Quỳnh đến mua hoa nhưng tiệm đóng cửa, qua cửa kính vẫn thấy
nhiều hoa nên cho là chủ nhân bận đi đâu đó thôi, nhưng rồi không thấy
email gửi hàng tháng và thấy trên
website thông báo tiệm tạm đóng cửa. Khoảng
mấy tháng sau, có dịp đi ngang, Quỳnh ghé qua thì thấy vẫn có hoa bên trong và
cửa có lock box để bán nhà… thật ra tiệm đã có lock box vài lần nên hai chị em
nàng cũng không chú tâm cho lắm.
Cho
đến khi Quỳnh nhận được email báo tin tiệm
sẽ mở cửa bán hoa lần chót và cũng ghi chú là không có nhiều hoa , và sẽ bán hết
tất cả hoa tiệm có. Hai chị em Quỳnh đến tiệm sớm hơn vì Quỳnh muốn mua mấy chậu
hoa quý mà chủ nhân không bao giờ bán, chỉ chưng cho đẹp và để dành để dự những cuộc thi hoa lan mà thôi
Quỳnh
thật ngạc nhiên khi thấy trước cửa tiệm đã có khoảng hơn ba chục người xếp
hàng, hầu hết là người Mỹ… tìm mãi mới có chỗ đậu xe…vào hàng đứng chờ, lao xao
Quỳnh nghe họ nói về người chủ nhân…khi cửa mở … mỗi người khách vào cầm
lấy ngay hai hay ba cây Lan trên tay và
khi đến lượt hai chị em nàng thì hầu như đã hết , mặc dù cây có ít hoa và trông
khô khan cằn cỗi như đã lâu không được chăm
sóc…Quỳnh ra sân sau, thấy còn vài cây Lan và gặp Kha, cậu giúp việc bán
Lan ngày trước. Quỳnh vô cùng xúc động và ngỡ ngàng khi Kha cho biết Phong đã mất
vào cuối tháng giêng gần Tết
-Mặc
dù bị cảm nhưng chú Phong vẫn mở cửa hàng vì muốn khách có
hoa Lan chưng trong ngày Tết. Cháu có đến
giúp chú vài ngày nhưng gần Tết thì được tin chú đã mất. Cháu rất buồn vì ngoài
tình gia đình, cháu cũng rất thích việc chăm lo và bán hoa Lan như chú. Cô Quỳnh là khách hàng của
tiệm đã lâu nên cháu cho cô biết
Thấy
Quỳnh vẫn còn ngơ ngác, Kha đưa cho nàng một cây Lan nhỏ và khô, trồng trong chậu
đan mỏng có nhiều lỗ.
-Cô
mua cây này đi, nó sẽ có hoa từ bên hông hay đáy chậu, loại hoa này rất hiếm ,
cô biết cách chăm sóc, chắc sẽ có hoa. Cháu biếu cô mấy cái chậu không này vì
vợ chú Phong muốn dọn sạch mọi thứ để giao nhà cho chủ mới.
Nói
xong, Kha nhìn Quỳnh rồi chào nàng với nụ cười thật buồn. Quỳnh bùi ngùi nhìn
theo dáng nhỏ bé của Kha nhặt và đổ bỏ những chậu còn cây đã chết…có lẽ là đi theo chủ cũ. Quỳnh ra xếp
hàng trả tiền…dường như những khách đến mua lan lần cuối ngày hôm nay như để tỏ
lòng tri ân người chủ nhân tiệm hoa lan có kiến thức rộng và tài ăn nói đã truyền
bá được sự yêu thích về hoa lan đến với họ hơn là chọn hoa lan để mua. Quỳnh lấy
cây lan có củ gốc hơi lạ trơ trọi trên quầy hoa, chắc là có ai bỏ lại và trả tiền cho cả hai cây… nếu nàng chăm sóc tốt và có
hoa thì đó cũng là kỷ niệm với tiệm hoa
của Phong trong lần mua hoa cuối cùng .
Cũng
mất hơn nửa tiếng hai chị em Quỳnh mới trả tiền xong, trong tiệm chỉ còn vài
người khách cuối …lác đác bên ngoài vài người khách còn nán lại nói chuyện với
nhau…như gửi lời chào vĩnh biệt đến tiệm bán hoa nhỏ và người chủ nhân đã vướng
vào nghiệp hoa mà quên cả bản thân mình
!!!
Mùa
đông năm nay, Quỳnh chỉ còn khoảng gần
chục cây lan hiếm mà nàng mua ở tiệm hoa đặc biệt này… trời đã lạnh, những cây
lan đã được mang vào nhà treo bên cửa sổ của phòng khách , vài cây đã có
giò hoa, hy vọng sẽ nở vào dịp Tết
Mỗi
lần khi ngâm hoa lan vào chậu nước để vỏ cây khô có đủ giờ thấm nước, Quỳnh
không khỏi ngậm ngùi khi nghĩ đến người chủ tiệm hoa lan đã mất…cái dáng anh
chàng thao thao như bất tuyệt giảng giải cho khách nghe về những đặc trưng của
từng loại hoa giữa những cành hoa Lan đủ mầu sắc phảng phất mùi hương nhẹ nhàng
thanh khiết… còn tìm đâu ra người đã hiến cả cả cuộc đời cho lòng say mê và yêu
hoa, đã chết vì những hương sắc đó… nghiệp dĩ … nghiệp hoa … còn có ai như thế
nữa giữa thời đại a còng (@ ) này !!!
Quỳnh thoáng nghe tiếng thở dài của chính mình …mùa đông là mùa của hoa
Lan…ông Phong, xin gửi đến ông những cánh hoa trắng nõn nà thanh khiết cuả loại lan White Egret mà ngày trước ông đã từng nói
là ông yêu thích nhất…
Nguyễn thị Dung, ts4
Từ trang DĐQGHCTC
Gửi Về Bên Ấy Mùa Đông - Trần Kiêu Bạc
GỬI VỀ BÊN ẤY MÙA ĐÔNG
Có thể nào mang mùa đông Cali
Về Sàigòn
trong vài giây vài phút
Để phố Bùi
Thị Xuân lạnh thêm đôi chút
Mà tiếng
dương cầm lại nghe ấm lòng hơn?
Hay gởi áng mây buồn cư xá Phú Lâm
Trải ngang
tầm xa khung trời Tân Định?
Tay trót trao
tay, lòng còn lính quýnh
Thả ngày buồn
bay ngược phía Hàng Xanh
Mùa đông chưa qua, nhánh nhớ lên nhanh
Con hẽm quạnh
hiu dập dềnh trong ký ức
Có đáng gì
đâu vài giây vài phủt?
Năm tháng dẫu
dài nỗi nhớ vẫn thân quen
Chập chờn hoài từng ngõ vắng bình yên
Cung đàn ai
buông rơi từng nốt nhỏ
Hợp âm rời
chảy tuôn qua cửa sổ
Theo sông Sài
Gòn trôi dọc bến Thủ Thiêm!
Cali mùa nầy trời còn lạnh đêm đêm,
Phố vẫn xa,
đêm đen còn đặc quánh
Tâm hồn vắng
hoe, mắt còn trông ngóng
Một phía xa
xôi, nơi có chút Sài Gòn!
Trần Kiêu Bạc
Nguồn: Sáng Tạo
Hai Người Bạn - Thiên Hương
HAI NGƯỜI BẠN
Hữu bằng tự
viễn phương lai, bất diệc lạc hồ?
Sáng nay bất chợt đọc được câu
Luận Ngữ này, tự dưng nhớ đến người bạn thân của bố tôi ngày xưa.
Lúc tôi còn nhỏ, bố tôi có mấy
người bạn thân. Thỉnh thoảng, các bác lại nhà ngồi uống trà, nói chuyện cả
buổi, về hoa, về thơ nhạc, về những chuyện trần ai… Trong số các bác, bác
T. với bố tôi là hai người bạn tâm đắc nhất.
Bác T. ở xa, ở tận Sài Gòn, gia
đình tôi ở Đà Lạt. Đúng một tuần một lần, vào mỗi thứ ba, lại nhận được
một lá thơ của bác. Chữ bác nghiêng nghiêng, đều đặn, lời thơ rất văn vẻ,
rất nhẹ nhàng, và đượm một cái tình bạn mà bây giờ tôi vẫn không biết diễn tả
thế nào. Chỉ biết ngày xưa, nhận thơ bác, bố hay bảo tôi đọc cho cả nhà
cùng nghe, rồi cất cẩn thận trong hộp. Thỉnh thoảng tôi lại dở các bức thơ
cũ của bác ra xem, xem đi xem lại hoài cũng không chán.
Ngày ấy tôi còn bé tí, mới biết
đọc chữ, nhưng cũng thấm được cái hồn văn thơ của bác, và cái tình của những
người bạn vong niên. Chia sẻ nhau một chút nắng vừa lên của Sài Gòn vào
thu hay một chút gió mát hiếm hoi của những trưa hè nóng nực. Có khi chỉ
để chia sẻ một đóa hoa hồng vừa mới nở, hay một chút hương của những hoa ngâu
vào những đêm trăng chưa tròn hẳn, một nhánh lan vừa mới nhú, hay một trái ổi
con vừa thành hình trên những cây kiểng xinh xinh. Cũng có khi là những tán
thán nhẹ nhàng về cái nóng, cái vật giá leo thang, cái xô bồ của đời sống, cái
nhọc nhằn của kiếp người, v.v…
Những bức thơ của bác, khi thì
như một bức tranh vẽ lại cảnh sắc của những mùa khác nhau, có khi là những cơn
mưa hạ, cũng có lúc là những chiếc lá me rụng mùa thu, hay những bông hoa sen
nở rộ trên hồ. Những lá thơ của bác, cũng có lúc là những châm biếm nhẹ
nhàng dí dỏm cho cái đời sống cách xa những giấc mộng bình thường… Nhưng tuyệt
nhiên không lá thơ nào chất chứa những giận hờn ; cũng không một lá thơ nào
mang những oán than, hay chất chứa rõ ràng những hỉ nộ ái ố của đời sống. Nhưng
sao những lá thơ đó vẫn là những lời tâm sự miên man, tạo nên một cái tình cảm
vững bền của hai kẻ cố tri.
Khi bắt đầu đọc những lá thơ đó,
tôi còn bé lắm, nhưng cũng cảm nhận được cái thiêng liêng của tình bạn
giữa bố và bác. Lớn dần lên, nhờ những lá thơ đó tôi dễ dàng hiểu được tại
sao Bá Nha đập vỡ cây đàn khi Tử Kỳ ra đi. Lớn hơn chút nữa, tôi nhận ra
được cái tình bạn cao quí đã giúp cuộc sống con người nhẹ nhàng đi thế nào.
Nhà bác ở Sài Gòn, thỉnh thoảng
bố về Sài Gòn công tác, lúc nào bố cũng mang tôi đi theo. Những buổi trưa hai
bố con về nhà bác nghỉ. Căn gác nhỏ gọn ghẽ với một mái hiên đầy cây kiểng. Bác
đã cẩn thận múc một chậu nước trong phơi nắng, trong chậu loáng thoáng ít cánh
hoa nhài… Bác pha cho hai bố con hai ly đá chanh mát rượi, rồi nhẹ nhàng …hai
bố con ngồi nghỉ một lúc rồi đợi nước ấm lên, cháu Thiên Hương lấy nước đó mà
tắm cho đỡ lạnh… Thau nước của bác trong veo, ấm nhè nhẹ và thoang
thoảng mùi hoa nhài làm con bé khỏe hẳn và, mùi hoa vẫn còn theo hoài con bé
trong nhiều tháng, nhiều năm. Tắm xong, ra đến nơi ăn cơm với bác và
bố. Sau bữa cơm có lúc là một quả ổi, có lúc là một quả khế, hay quả quít
rất xinh vừa chín tới trên những cây trái trồng trong chậu kiểng. Những trái mà
bác trồng và chỉ đợi con bé gái út của người bạn thân, về đến Sài gòn hái xuống
ăn tráng miệng. Tôi thật quá may mắn được làm cục cưng của cả bố và bác. Ăn trưa
xong, tôi nằm lăn trên phản ngủ. Hai ông bạn ngồi uống trà, nhẹ nhàng quạt cho
con bé ngủ, trò chuyện nho nhỏ, cũng có những lúc lặng yên, ngắm những bông hoa
thỉnh thoảng đong đưa nhè nhẹ trong những cơn gió hiếm hoi của trưa nắng Sài
Gòn.
Thỉnh thoảng, mới gần sáu giờ
sáng, trời Đà Lạt còn ẩm ướt hơi sương, đường phố còn vắng tanh vắng ngắt, nghe
tiếng chuông cửa, mở ra đã thấy bác tươi cười. Bác không có vẻ gì là lạnh
dù bác là dân Sài Gòn chính hiệu, vẫn chiếc sơ mi trắng cộc tay, bên ngoài là một
chiếc áo len mỏng sát nách, bác cười đưa cho con bé một gói kẹo nhỏ rồi nhẹ
nhàng… bố dậy chưa cháu… Thì ra bác lên đến Đà Lạt chiều tối
hôm trước. Ngủ một giấc, sáng thức dậy 5 giờ đi bộ mấy cây số, từ tận Chi
Lăng xuống nhà tôi… cho khỏe người và ngắm cảnh sương xuống của Đà Lạt.
Hai ông bạn ngồi với nhau bên
tách trà ướp sói thơm ngát, bác không bao giờ ăn sáng, chỉ nhấp nháp miếng nước
trà… Rồi 7 giờ sáng lại ra bến xe để về Sài gòn. Gặp nhau, hai người không
tỏ vẻ gì mừng rỡ, cũng không có gì vội vã, cũng chẳng có gì dồn dập chuyện trò,
chỉ vơ vẩn vài câu thăm hỏi, như vẫn gặp nhau hàng ngày vậy. Cũng chẳng có
vẻ gì là trọng đại khi đi hơn ba trăm cây số nói vài câu vớ vẩn rồi lại đi hơn
ba trăm cây số để trở về. Không bao giờ bác ngồi lâu quá một tiếng,
không bao giờ cả bác và bố đề cập đến quãng đường dài dằng dặc. Hai người
gặp nhau không vồn vã, từ giã không bịn rịn. Cả bác và bố tôi, và ngay cả
gia đình tôi đều xem việc đi lại xa xôi là chuyện bình thường. Chỉ sau
này, lớn lên biết suy nghĩ tôi mới đánh giá được cái tình bạn tri kỷ ngày xưa
thiêng liêng cao quí đến chừng nào.
Có một thời gian, bố tôi bệnh
phải về Sài Gòn chữa trị. Bố mẹ tôi lúc ấy ở tuốt Phú Lâm, bác ở chợ Bầu
Sen, sáng nào cũng 6g sáng, đã thấy bác đạp xe xuống, gõ cửa. Hai ông lại
ngồi với nhau, bên tách trà, ngắm những cây kiểng. Khoảng hơn nửa tiếng
bác lại đạp về để còn đi làm. Chẳng ai than đạp xe xa nóng,
chẳng ai áy náy vì bạn vất vả đến thăm. Với hai người, hình như chỉ một lúc
ngồi bên nhau, lắng cái tâm là đủ. Bao nhiêu năm, cái tình bạn ấy hình
như không bao giờ thay đổi. Bởi vậy, khi lớn lên đọc truyện Kim Dung, đến
đoạn nhân vật Khúc Dương và Lưu Chính Phong nắm tay vào núi, quên hết thiên hạ
để cùng nhau tấu khúc Tiếu Ngạo Giang Hồ, tôi chẳng thấy có gì là vô lý và hoàn
toàn thông cảm.
Đến sau này, có một lần kể
chuyện bố và bác cho một người bạn, người này nói một câu … tui nghi
hai ông này gay quá… Tôi cảm thấy thực sự tổn thương và buồn bã. Tôi
ít chia sẻ câu chuyện này với những người khác vì sợ những ngộ nhận, và sợ vì
những ngộ nhận ấy, có thể mình sẽ mất đi thêm một số bạn vì đã có một vách ngăn
nào đó. Hay vì sợ có lúc trở nên cô đơn vì Vô hữu bất như kỷ giả
Nhưng làm sao có thể trách được
con người. Đời sống càng lúc càng quá sức hiện thực và vật chất. Con
người có thể giàu có hơn thời xưa, vật chất đầy đủ hơn, cuộc sống sung túc hơn,
nhưng hình như cái tình thì nghèo đi nhiều lắm.
Không có chuyện ai làm không cho
ai cái gì. Có qua thì phải luôn có lại. Lúc nào cũng phải tính đến
chuyện sòng phẳng và công bằng, dù có lúc công bằng cho mình
trước, mới đến cho người sau. Làm gì cũng tính đến thời gian, đến kết quả,
đến hiệu năng, hiệu suất. Đời sống kinh tế thị trường giúp con người tính
toán sâu sắc, nhạy bén hơn nhưng mất đi cái thâm thúy tế nhị của cái đời sống ngày
xưa.
Bây giờ làm gì còn cái chuyện đi
bao nhiêu cây số đến nhìn nhau, uống một ly trà để trở về. Hai người bạn
đồng giới thân nhau quá đáng thì có thể bị coi là đồng tính luyến ái. Hai
người bạn khác giới thân nhau thì bị coi là có tình ý. Đến thăm nom nhau phải
có một chút quà không cũng cảm thấy ngượng nghịu. Một người bạn lâu ngày
đột nhiên gọi phôn thăm hỏi hay tự dưng đến thăm là gây nên ngờ vực từ người
chủ nhà là có sự nhờ vả nào đó. Tình cảm từ một lúc nào trở nên đong đếm và mua
bán. Sốt sắng quá thì sợ bị coi là lợi dụng, hờ hững quá thì bị coi là làm bộ,
khinh thường người khác.
Bạn bè bây giờ, gặp nhau thì
hoặc là ăn nhậu, hoặc là giải trí. Những quán nhậu, những chốn ăn chơi mọc lên
khắp nơi, càng lúc càng sầm uất. Nên bạn bè gặp nhau nhậu nhẹt ăn chơi
nhiều quá, cái tình bạn bè sợ cũng có lúc sẽ tan đi theo những bọt bia, hơi
rượu, hay trong những làn khói thuốc.
Cuộc sống đã khác đi nhiều lắm,
bây giờ tìm đâu được những cái nghĩa như Quan Công phò Nhị tẩu, Triệu Tử Long
phò Ấu Chúa, tìm đâu những Bá Nha Tử Kỳ, tìm đâu những người như bác T. và bố
tôi …
Báo chí hàng ngày nhan nhản
những tin lừa đảo ; vì chút đất, mẹ con đem nhau ra tòa ; vì cái nhà, tình
nghĩa cha con, anh em, họ hàng, chú cháu đổ hết xuống sông xuống biển. Vì
thương vụ, vì danh phận, bạn bè sẵn sàng loại bỏ nhau không thương tiếc. Có
người lại tuyên bố xanh rờn, trong làm ăn, cha mẹ, anh em không đi cùng
một hướng là kẻ thù của nhau. Tin vợ chồng ly dị nhau không còn là một
chuyện đáng giật mình. Tin bồ bịch bỏ nhau lại càng là
chuyện thường tình ở huyện.
Dạo này người ta thi nhau viết
thư pháp, những chữ tâm bắt đầu thấy nhan nhản khắp nơi
để nhắc nhở nhau sống với cái tâm là chính. Có lẽ cái tâm đã
đi xuống đến mức phải báo động rồi chăng. Cái tình từ
một lúc nào chỉ còn là tình yêu, cao thượng một chút thì là tình yêu quê hương,
gia đình, cha mẹ, anh em ; nhưng thông thường nhất vẫn là tình yêu trai gái.
Cái tình từ
một lúc nào đã từ từ bị xoá dần đi trong tự điển con người. Tôi yêu cái
chữ tình lắm, vì nó không phải chỉ đơn thuần là tình yêu,
nhưng là cái tình và cái nghĩa. Hàng xóm với nhau
lâu ngày, bạn bè cũ với nhau, hay đồng nghiệp cũ, dù xa xôi lắm, có gặp lại
nhau cũng còn cái tình để giúp đỡ nhau nếu cần thiết. Có khi chỉ cần trao nhau
một cái nhìn ấm áp, và một nụ cười làm ấm lòng những người xa xứ. Thỉnh thoảng
nhấc chiếc điện thoại hỏi han vài câu rồi cúp máy. Không ai thắc mắc vì sao lại
gọi, không ai ái ngại đã gọi tới làm khuấy động công việc thường ngày của người
kia ; để khi buông máy, hai người ở hai đầu dây đều thấy lòng ấm lại.
Cái
tình thường đi chung với cái nghĩa,
cái nghĩa thày trò, cái nghĩa tao khang, cái nghĩa bạn bè, v.v… Cuộc sống bây
giờ là một trường đua đầy cạnh tranh và mỏi mệt, con người cứ mải hơn
thua, giành giật để vươn lên nên nhiều lúc đẩy lùi cái nghĩa. Càng ngày cái
self-esteem hình như càng mạnh, nên con người càng lúc hình như càng cô đơn.
Cái chữ tình, cái chữ nghĩa khi còn vướng vít thì như một cái kén bọc lấy
những con người yếu ớt. Khi con người mạnh dần lên, vượt thoát ra khỏi những
trói buộc của thân phận, vươn mình ra khỏi những bảo bọc của gia đình, của
người thân, của bạn bè, đứng mạnh mẽ trong xã hội, có nhiều lúc vô tình hay cố
tình vứt đi hai chữ tình nghĩa cổ hủ trói buộc.
Để đến một lúc nào, thấy mình trong đám đông mà như ở trong ốc đảo.
Bây giờ đã mấy người tự hỏI :
Ngô nhật
tam tỉnh ngô thân :
Vi nhân
mưu, nhi bất trung hồ ?
Dữ bằng hữu
giao, nhi bất tín hồ ?
Nhiều lúc cũng tự mình thấy thẹn
khi quay theo cánh gió của đời sống, chính mình nhiều lúc cũng trở nên hời hợt,
và có những lúc tầm thường ích kỷ.
Từ một lúc nào, trong đầu óc con
người đã biến thành những cái máy tính hiện đại. Làm việc gì cũng nhằm
một mục tiêu gì đó. Ngay cả khi tìm đến thiền, đến tu học cũng chỉ nhằm
cho chính bản thân được thoải mái.
Các câu chuyện trong truyện Tàu,
các câu chuyện trong kiếm hiệp Kim Dung bây giờ xưa như thần thoại. Chẳng
ai dở hơi làm những hành động nghĩa hiệp như Quách Tĩnh, Kiều Phong; chẳng ai
yêu không tính toán như Đoàn Dự, A Châu. Làm những việc không có lợi
cho mình, chỉ có lợi cho người khác luôn bị coi là hâm. Không làm những chuyện
vì đồng tiền nhưng bất nghĩa thì được tặng cho chữ sỹ.
Dường như Luận Ngữ , vô hình
trung có một câu chợt trở nên thông dụng, nhưng lại bị ngầm sửa đi chữ cuối.
Thay vì “Nhân bất tri nhi bất uấn” lại trở nên “Nhân bất tri nhi bất ưu”, tức
là nếu người đời không biết thì lòng ta không lo lắng gì. Bởi vậy, nếu làm bậy,
mà che dấu được thiên hạ, thì lòng vẫn an nhiên tự tại, vẫn thơ thới ung dung.
Mọi thứ hình như đều có thể xiên
xẹo, đảo điên. Chỉ từ một chữ uấn, chuyển sang chữ ưu câu
nói đã ẩn hàm khác nghĩa. Nên từ một chuyện nhỏ dễ xé thành một chuyện to
; từ một chuyện đứng đắn, lại thành một chuyện tầm phào ; từ một cái tâm lành,
lại trở thành một cái tâm hư. Đời sống như thế có phải là đời sống hiện
đại hóa ?
Nếu bố tôi và bác T. còn sống
trong đời sống này, những lá thơ của bác gửi đến cho bố tôi có lẽ sẽ không phải
mỗi tuần một lá mà sẽ là mỗi ngày một lá. Hay cũng có thể là sẽ chẳng có
lá nào hết, mà bác sẽ năng đến thăm bố tôi hơn. Hai người sẽ ngồi bên
nhau, bên tách trà ngát hương hoa sói của mẹ tôi, và chắc sẽ chẳng nói gì
hết… vì có còn gì đâu để mà nói. Chỉ trầm ngâm thôi, lặng ngắm cái
tình cái nghĩa của mình, và của đời đang dần dần thành mây… thành khói…
Thiên Hương
Tháng chín
2008
1) Câu trong Luận Ngữ – Có bạn từ phương xa
tới thì còn gì vui hơn.
2) Gay – đồng tính luyến ái nam
3)Câu trong Luận Ngữ – Không làm bạn với kẻ không giống mình
4) Mỗi ngày ta xét ba điều: Làm việc cho ai có hết lòng không? Đối với bạn có
vẹn chữ tín không ?
5) Các câu Luận Ngữ trong bài đều trích từ Wikibooks tiếng Việt
Friday, June 23, 2023
Cha Tôi - Nguyễn Cang
CHA TÔI
Hình chụp song thân lúc tuổi 70)
Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, ở cái tuổi gần đất xa trời, tôi mới viết về người cha yêu
quý của mình cũng nhân ngày Father’s day, như nén hương lòng kính dâng lên người
quá cố đã hy sinh cả đời cho tôi. Tuổi thơ của tôi không may mắn như những đứa
trẻ khác , có thể nói là một bất hạnh ngay từ lúc tôi mang tiếng khóc chào đời
!
Lúc 6 tuổi sống chung với cha mẹ ở vùng bất an ninh , tánh mạng của ba
tôi bị đe dọa thường xuyên do hai thế lực kình chống nhau quyết liệt là Cao Đài
và Việt Minh. Việc nầy lại đe dọa tới sinh mạng của tôi thế mới gọi là oan
khiên địa tạng !Họ (?) tìm cách giết ba tôi nhưng may mắn đêm đó ba tôi vắng
nhà, họ kề súng vào đầu tôi bảo : “ba mầy trốn thì mầy phải thế mạng “ . Trong
tích tắc cận kề cái chết bỗng tên cầm đèn pin gạt khẩu súng tên kia qua một
bên, chúng lùng sục một hồi rồi biến mất trong màn đêm đen kịt. Như vậy là Trời
đã cứu tôi !Từ đó cứ chiều đến là má tôi dẫn tôi vào rừng để trốn chạy kẻ săn
người . Vào rừng không mền chiếu, không mùng che muỗi nên chưa đầy 2 tháng tôi
bị muỗi đốt , bị sốt rét trầm trọng tưởng chết. Thấy vậy má tôi không vào rừng
trốn nữa mà gởi tôi ở đậu nhà bà con
làng kế bên, hơn một năm sau tôi lưu lạc xuống Trảng Bàng. Chắc có bạn
thắc mắc: Làng gì mà ghê gớm như vậy? Xin thưa đó là làng Rừng Da, xã Lợi Thuận,
quận Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh (sát biên giới Campuchia) thời điểm 1945-1954 . Ở
Trảng Bàng ông dượng ( Thầy Lý) xin cho tôi vào học lớp tư ( lớp 2 bây giờ), được
gần 1 năm thì tôi bị bịnh “ban cua” tưởng chết, bà cô lật đật nhắn về quê bảo
má tôi xuống Trảng Bàng gấp để chở tôi về quê chôn vì đêm qua tôi bất tỉnh không cục cựa. Chưa đầy 1 ngày
mà má tôi đã xuống tới Trảng Bàng chở tôi về quê chôn. Một lần nữa ông Trời lại
ra tay cứu tôi. Tôi không chết, má tôi vào xóm trong hốt thuốc nam cho tôi uống,
được 10 thang thì tôi hết bịnh ! Sau khi hết bịnh tôi trở lại Trảng Bàng học tiếp,
cũng nhằm lúc bãi trường, sang năm học mới, cô Chi chuyển tôi sang lớp tư do thầy
Cón phụ trách. Tôi học lớp tư 2 năm, sau đó tôi chuyển về Tỉnh Tây Ninh nhờ ba
tìm được việc làm ở Nhà Đèn tỉnh lỵ. Cuộc
sống bây giờ tương đối dễ chịu, cha mẹ anh em sum hợp một
nhà! Nhưng cũng từ đây tôi cảm thấy lo sợ vì ba tôi thường đánh tôi liên tục do
bất cứ lỗi lầm lớn nhỏ gì cũng không tha. Ba tôi đánh tôi bằng roi mây mua ở chợ,
mỗi lần má tôi mua 4,5 cây. Ba tôi chỉ đánh mình tôi thôi vì tôi là con trai cả,
các chị và em ít khi bị đòn. Khi nào roi gãy hết thì mua cây khác. Mỗi lần bị
đòn tôi la hét kinh khủng vì đau đớn, những lằn roi hằn những vết máu , tôi
cong người chịu đựng hết 15 roi còn giam
lại 5 roi.Lúc ấy tôi thương má tôi vô cùng, bà lúc nào cũng thủ sẵn chai cù
là Mac -Shu, khi dứt trận đòn, bà kéo quần
tôi xuống thoa thật nhanh vào những vết thương đau điếng !Tôi không hiểu tại
sao ba tôi lại đánh tôi dữ dội như vậy ? Không biết có người nào khác bị đòn
như tôi hôn? Có 2 trận đòn mà tôi nhớ mãi không quên. Lần nhứt tôi leo xuống hồ
cạn công cộng bằng xi măng của nhà máy nước, bắt cá thia thia,tôi tưởng đây là cá
thiên nhiên, ai ngời có người nuôi cá
trong đó, họ mắng vốn ba tôi, tôi bị một
trận đòn nhừ tử , má tôi xức gần hết
chai cù là mà tôi vẵn không đứng dậy nổi ! ( lúc nầy tôi đang học lóp nhứt, lớp
5 bây giờ). Lần thứ nhì là lúc ba tôi chuyển sang làm thơ ký ở Tòa Hành Chánh
Tây Ninh. Chánh phủ cấp cho một căn nhà , phía sau có một khoảng đất trống, tôi
dọn đất trồng đu đủ, rau cải nhưng con ông trưởng ban kinh tế ( Trần Văn X.)
nhà gần đó ra can ngăn không cho , anh ta nói phần đất đó của anh ta xí trước rồi
, tôi cãi lại , anh ta vào méc ba tôi, tôi bị một trận đòn sanh tử ! Ba tôi
đánh tôi bằng bàn tay cứng ngắt vào đầu, tôi ngã ngữa ra sau, té nhào !Chị tôi sợ
hãi bảo tôi xin lỗi ba, tôi tức giận : “Em không có lỗi gì hết, con cái nghèo khổ thiếu thốn như thế nầy không phải lỗi tại con mà do cha mẹ!” Ba tôi
nhảy tới đánh tiếp, tôi lăn ra ngoài, bỏ bữa cơm chiều ( lúc nầy tôi đang học lớp
sáu, gia đình có 7 người con, ba tôi làm việc vất vã mà đồng lương thì thấp nên
thiếu thốn mọi bề.Ngoài ra còn bị sai vặt,
chèn ép đủ điều khiến ba tôi buồn bực sinh quạu với con cái ! ).Ba tôi bị mặc cảm thua kém bà con họ hàng,
bè bạn, về nhiều phương diện, nên thường xử ép con cái. Hiểu được trạng thái tâm lý nầy, tôi không còn giận ba nữa, đồng thời rút ra được
bài học kinh nghiệm : Muốn sống vinh quang phải tự mình phấn đấu vươn lên…
Đến đầu năm đệ ngũ, tôi không còn bị đòn. Tuy vậy vẫn có khoảng cách giữa
cha con trong nhà .Ba rất nghiêm khắc với con cái, chúng tôi rất sợ ba nên có việc gì nan giải cũng
không dám hỏi ý ba hay tâm sự điều chi . Thằng em kế tôi đang học đệ nhất công
lập Tây Ninh bỗng dưng bỏ học, đi lính
mà không báo cho ba tôi biết, tôi thấy ba
trầm tư, buồn bã không nói ra lời
.Ông trở nên đăm chiêu, sống lặng lẽ, không còn tiếp xúc với bạn bè. Tôi thấy
thương ba tôi nhiều hơn, ông rất cô đơn trong những năm tháng cuối đời. Năm
1959 tôi thi rớt THĐIC, ba tôi sợ tôi bị bắt quân dịch ra chiến trường Miền
Trung nguy hiểm nên cho tôi xuống SG học luyện thi THĐIC và TT. Gia đình lúc nầy
đã nghèo khổ lắm rồi , chưa có đứa con nào đi làm để giúp thêm tài chánh. Nay
ba phải trích ra một số tiền lớn cho tôi ăn học, thật là một hy sinh cao cả,
tôi nhớ ơn ba và cảm động vô cùng .Năm 1963 tôi thi đỗ vào trường SPSG, phải học
trong 2 năm, tôi rất ái ngại vì làm sao
ba tôi có đủ tiền nuôi tôi trong 2 năm? Vậy mà ba tôi làm được nhờ đóng góp tiền
bạc của người chị thứ ba ( chị mới đi dạy, chưa lập gia đình) . Rồi thời gian
qua mau, tôi ra trường về dạy học tại Gò Công, sau đó đổi về SG , tôi vừa dạy học
vừa cắp sách tới trường, kết quả khả quan, tôi đậu Khả Năng SP trung cấp SG, rồi
đậu cử nhân Đại học Văn Khoa SG cũ, đồng thời chuyển ngạch giáo sư. Được tin
tôi thi đậu ba mừng lắm .Ba mãn nguyện vì thấy thằng con trai học dở năm xưa
nay đã thành công trong cuộc sống, và mặc dù nhiều khó khăn chồng chất nó vẫn
kiên trì dùi mài kinh sử, làm gương tốt cho những đứa em sau nầy tiến lên ! Năm
1972 ba về hưu lại mang bệnh nặng phải mỗ sóng mũi vì bị nghi ung thư.Giữa
thành phố SG bao la biết nơi nào mà trị bệnh? Tôi đưa ba vào bệnh viện Nguyễn
Văn Học ( Gia Định), may mắn gặp lại người bạn cũ thuở còn đi học ở trọ nhà Bà
Thầy đường Cống Quỳnh ( SG) là bác sĩ Phan Văn T. hiện là Giám đốc Bịnh Viện
NVH, kiêm giáo sư đại học y khoa SG, giúp đở
tận tình. Dầu xa nhau hơn 15 năm nhưng anh rất tử tế nhận mỗ ngay sóng
mũi cho ba tôi mà không qua thủ tục chờ đợi. Cám ơn bạn PVT nhé ! Hết bịnh ba
tôi rất vui, ba thường hỏi tôi về chuyện nầy chuyện nọ, tôi cũng vui lây niềm
vui của ba.
Sau 1975, gia đình ly
tán, tôi ít khi về lại Tây Ninh thăm cha mẹ. Ba tôi mất trong hoàn cảnh cực kỳ đen tối của thời bao cấp: bàn tủ ghế bán sạch
cũng không đủ tiền mua gạo, con cái tơi tả không đứa nào có khả năng mua cho ba
một viên thuốc bao tử, ba phải uống diêm sinh ( sulfur) để trấn thống cơn đau,
kết quả ba bị xuất huyết bao tử mà chết! Một cái chết vô lý, tức tửi, khi ấy tôi cũng vừa đậu phỏng vấn đi Mỹ theo
diện HO ( 1992), một cuộc phỏng vấn đầy cam go, nín thở do chính Trưởng Phái
Đoàn Mỹ trực tiếp hỏi. Ba không còn dịp
đưa tiễn đứa con ra sân bay đi nứơc
ngoài. Sao ba không ráng đợi vài tháng nữa khi con sang Mỹ sẽ mua thuốc gởi về
cho ba? Và ba cũng không còn cơ hội nhận
những thùng quà từ Mỹ gởi về. Riêng má,
tôi cũng không gặp bà trong chuyến đi nầy vì sợ bà đau buồn sinh bịnh, khi vĩnh
viễn xa tôi, nên các chị em tôi không cho bà ra sân bay tiễn tôi . Bà mất sau khi tôi tới Mỹ được 5 năm .
Mới đó mà hơn 30 năm trôi qua kể từ ngày tôi rời bỏ đất
nước. Hôm nay tôi yên vị nơi xứ người, trong tuổi già bóng xế, chợt nhớ cha mẹ
anh em thuở hàn vi mà chạnh lòng. Công ơn cha mẹ như trời biển làm sao tôi đền
đáp cho được? Bây giờ còn lại là niềm vui và
hạnh phúc quanh con cháu. Cuộc sống đầy đủ về vật chất lẫn tinh thần
cũng không thay thế được niềm nhớ khôn nguôi về cha mẹ trong những ngày bần hàn
nơi quê nhà . Một nén hương lòng kính dâng Ba Má nhân ngày lễ Father’s Day! Ba
ơi! Con thương nhớ Ba lắm Ba biết không?
Nguyễn Cang
(Jun. 16, 2023)
Thác Đam B'Ri & Tiếc Nuối - Nguyễn Thị Châu
THÁC ĐAM
B’ RI
Chiều nay
thăm thác Đam b’ ri
Gió thoảng
bay xa tiếng thầm thì
Máy tóc
em dài không đếm được
Rì rào,
róc rách tiếng em đi
Em hỡi!
Em ơi! Bao nhiêu tuổi?
Mà tóc em
nay đã bạc màu
Chải mãi
chải hoài tay không mỏi
Suối tóc
mượt mà nối tiếp nhau
Tôi đến
thăm em chiều lọng gió
Tóc bồng
tung toé một màng sương
Len lén
đâu đây luồn gió mát
Chạnh
lòng vương vấn khách tha phương
Chia tay
tạm biệt em gái nhé!
Nhớ lắm
em ơi! Suối tóc dài
Bạc phơ
róc rách bên bờ vắng
Hoài
thương thác nước Đam b’ ri…
21-6-2023
Nguyễn thị Châu
TIẾC NUỐi
Nhìn lên
mái tóc đã điểm sương
Tình thơ
chưa thoả đã cuối đường
Tà dương,
trăng gió cùng tiếc nuối
Mây mưa
nét bút gởi mười phương
Năm châu
bốn bễ lòng hoài vọng
Gởi gấm
tâm tình dạ vấn vương
Mượn tờ
giấy trắng gầy ưu ái
Mượn thơ
kết nối bạn tâm đồng
Dù cho xế
bóng buổi chiều tà
Chờ cơn
gió nhẹ mau lướt qua
Tình thơ
rạng rỡ khoe hương sắc
Lai láng
hồn thơ bay thật xa
Đêm dài
thức giấc thấy trăng soi
Lá rơi
xào xạc ở bên ngoài
Tuổi đời
đang chạy theo ngày tháng
Lưu lại vần
thơ cho ngày mai …!
21-6-2023
Nguyễn thị Châu
Subscribe to:
Posts (Atom)
