Chuyến Tàu Bến Cầu Cẫm Giang
Chuyện tưởng tượng, hư cấu từ tên người
tới tình tiết
1.
Trời bất chợt đổ
mưa, tàu đò lớn vừa về tới Cẫm Giang, hơn mấy chục khách nhốn nháo, hối hả lên,
người thì ùa túa vào chật cứng cái quán cơm dưới cây đa bên bờ sông trốn mưa, người
từ trong quán thì cũng hối hả gọi nhau, tay xách tay mang chạy xuống tàu, sợ
không kịp chuyến trở lại Bến Cầu, cơn mưa ngày càng lớn hơn, trời cũng buồn nên
không nắng, sương trắng mù mờ trên sông sáng, đám lục bình buồn theo lơ lững nằm
yên, mặc tình cho sóng lơi sóng lả.
*
Đứng ở góc hiên
ngoài quán, trốn mưa như mấy người bên trong, chờ mưa tạnh, mưa bổng dưng bớt
ngang, nhẹ hơn trước, lất phất bay, bên kia sông có chút nắng hé lên, từng nhóm
người bên trong quán chắc có chuyện gấp gì đó nên bỏ đi đại ra ngoài, chân lẹ
chân quàng trên con đường đất dốc lên tỉnh lộ, cũng như họ, Phúc bước vội ra,
mưa vẫn lất phất mưa, nhẹ hạt, không vội vã, theo sau.
Trên đường, giờ đã
có người, có xe kéo xe lôi, chạy lên chạy xuống, nhìn đồng hồ đeo tay, còn sớm,
trời chưa vào trưa, ngay chỗ xe đò xuôi ngược thường ngừng cho khách xuống
khách lên, đã có đâu đó năm bảy người chờ, đa số là người từ Bến Cầu qua Cẫm
Giang hay ngược lại về Bến Cầu bằng tàu đò, chiếc tàu lớn duy nhất mà Phúc vừa
đi, cũng có chỗ đón khách nữa trên đầu chợ xã, ở đó có khi khách không nhiều bằng
dưới này.
Phủi mấy giọt mưa ướt nhẹ trên mớ tóc lòa xòa,
Phúc chầm chậm bước vào cái quán ngay sát bên lề đường, kiếm chút gì ăn, Phúc
không nhìn quanh, quán có nhiều người, chưa sáng lắm, đi ngay vào cái bàn trong
góc, ngồi nhìn ra đường mưa có pha chút nắng nhạt, con bé chừng mười ba mười bốn,
vừa tới chưa kịp hỏi anh ta ăn gì thì trước cửa quán, có cô gái, tóc thề dài
đen mướt, quần tây áo sơ-mi, xanh lá mạ, chút nước mưa còn đọng lấp lánh trên đầu,
bước vào, nhìn quanh tìm chỗ, con bé bỏ đi tới, cũng nhìn quanh, không còn bàn
trống, chỉ chỗ Phúc đang ngồi, nói qua nói lại gì đó, cô gật đầu, đứng chờ, con
bé trở lại bàn, cười toe toét, gật đầu cười Phúc đứng lên, mời tới.
*
Họ quen nhau tự nhiên, không ngại ngùng, hỏi
qua nói lại đủ thứ chuyện, chuyện trời trăng mây nước, chuyện sân trường lớp học,
chuyện hoa lá cỏ cây, Thùy, tên cô gái, học lớp đệ Nhất trên trường tỉnh còn
Phúc thì đã sắp xong năm thứ hai Đại Học dưới Sài Gòn, nhà ở dưới quận. Thùy
khá đẹp, má lúm đồng tiền, thùy mị, ăn nói nhỏ nhẹ dễ gây cảm tình với người
chung quanh, bữa nay Chủ Nhật, xuống Cẫm Giang chơi với cô bạn, ngủ lại từ hôm
qua, nhà bên kia đường, dọc theo bờ sông, ngó qua nhà lồng chợ xã, cùng học
chung lớp, ở trọ nhà người quen, cách nhà Thùy trên tỉnh năm sáu căn, chơi nhau
khá thân, “tâm sự đời tôi mày mày tao tao” dài hơn chuyện “nhân dân tự
vệ”. Sáng nay, cô bạn tính đưa Thùy đón xe về nhưng giờ chót phải chở má cô
ta tới chùa xin lễ gì đó nên chỉ đưa tới đây, vì theo cô bạn chỗ này xe ngừng
nhiều và lâu hơn trên chợ, rồi quay về nhà ngay, mưa chỉ còn lất phất bay như bụi
phấn, không còn nặng trút như hồi sáng.
Nói cứ nói hỏi cứ hỏi,
hai dĩa cơm buồn chờ, không ai màng đụng tới nhưng rồi cũng tạm xong. Có tiếng
ai đó gọi vào trong nói xe đò về tỉnh sắp tới, sẽ ngừng lâu một chút cho tài xế,
lơ xe ăn trưa, hai người nhìn ra đường, Phúc đứng dậy nhanh chân trả tiền dù tiền
không có bao nhiêu, con bé khi nãy cầm tiền nhìn hai người cười mĩm mĩm, không
biết là nó đang nghĩ gì, Thùy đứng kế bên cười thật tươi “cám ơn anh”, rồi
bước ra trước, chờ Phúc ra sau, cùng bên nhau đi tới chỗ xe ngừng, chiếc xe đò Tân
Nguyên Thành từ Sài Gòn cũng vừa về tới.
*
Anh lơ nhìn bà con vội
vã lên xe, cười hô hố, “còn lâu mà, cho tụi tui ăn cơm nữa chứ”, Thùy ngồi
bên Phúc trên cái băng cây, chắc để làm chỗ cho bà con nghỉ chân chờ xe, nhìn bộ
dạng anh lơ, tức cười rồi quay qua nói nhỏ gì đó với anh ta, cô nàng đứng dậy bỏ
đi qua bên kia đường, chỗ dưới bóng mấy cây xoài, có năm sáu cái sạp dựng cây tạp
sơ sài, bán đủ thứ trái cây, khoai củ. Thùy cười nói với thiếm bán trái cây, cầm
túi ni lông có vẻ nặng, chưa kịp băng qua đường thì có cô gái chạy chiếc xe
Honda từ hướng chợ xuống ngừng gấp chận lại, đẩy xe vô trong lề, nhanh nhẩu xuống,
hai cô tay lắt tay bóp, cười toe cười toét, cô kia nói gì với thiếm bán hàng, bỏ
xe vội vã cùng Thùy băng qua đường, trở lại chỗ Phúc.
Chú tài xế, anh lơ
xe miệng ngậm thuốc lá phì phà đi ra, có bin rịn, chần chừ thì cũng tới lúc phải
từ giã, lên xe chào cười nhưng nụ cười của Thùy có vẻ đượm chút gì đó buồn hơn
vui, Hạ, cô bạn thân nhà ở Cẫm Giang, đứng bên Phúc tiễn, hẹn có ngày gặp lại, xe
chạy chậm ra đường, bên cửa sổ xe Thùy đưa tay ra vẫy vẫy cho tới khuất xa xa dần
trên hướng chợ. Trên tay cầm túi trái cây Phúc cứ nhìn theo, lặng thinh một hồi,
Hạ liếc qua mĩm cười nói thầm “chắc có gì đây rồi”, rồi cũng quen như đã
quen, hai người băng ngược qua bên kia đường, chỗ Hạ để xe, cũng là bên chờ xe
từ trên tỉnh về, thêm chuyện này chuyện kia không lâu, chiếc xe đò lỡ tới, ngừng
bỏ khách xuống, đón hai ba người cũng đứng chờ
như Phúc lên, Hạ còn đứng đó, trước khi lên xe, anh quay qua nhìn cô
nàng “cám ơn Hạ nhiều, gặp lại Thùy cho anh hẹn có lần nào đó gặp lại”,
như lời mời của Hạ, anh cười nói thêm “chắc sẽ tới thăm Hạ ở Cẫm Giang một
ngày rất gần đây”, cũng như chiếc xe đò lớn về tỉnh có Thùy, xe về dưới Gò
Dầu chạy xa rồi, Hạ còn ngồi trên xe Honda nhìn theo, cười một mình, một cái cười
thích thú. Trời đã quá giữa trưa, nắng hanh nắng, dưới kia bến lặng im vắng người,
con tàu đò về Bến Cầu đã rời bến từ lâu.
*
Bữa tiệc mừng Thùy
và mấy cô bạn cùng lớp, đậu Tú Tài Hai tại nhà Thùy, căn phố lầu ngó ra đường bờ
sông chạy về cầu Quan phố chợ, nhà Thùy không giàu lắm nhưng cũng gọi là khá giả,
có hai cửa tiệm bán vải vóc lớn ở chợ tỉnh và một trong chợ Long Hoa, nhà còn cô
em gái, giống hệt như chị cũng vừa xong Đệ Tứ, chấm dứt lúc trời quá giữa trưa
đôi chút, trời giữa hè nắng rực, còn sớm nên Phúc nấn ná ở lại, hôm nay không
phải lo chuyện trễ xe vì có chiếc Honda mượn của ông anh bà con là giáo viên của
trường tiểu học quận. Vì là đàn anh, đang là sinh viên Đại học, hai chữ“đại
học” ước mơ một ngày của mấy cô vừa “bảng hỗ đề tên”, nên anh ta được
ai nấy xúm xa xúm xích hỏi đủ thứ chuyện “anh Phúc ơi anh Phúc ơi”.
Thấy Thùy lăng xăng
lo cho Phúc, mặt mài rạng rỡ, đôi lúc liếc trộm nhìn, xem ra có gì đó vui khó
nói, Hạ cười thầm nhìn bạn, nhìn Phúc “rồi, như vậy chuyện anh nhờ mình đã làm
xong, còn lại ngày sau sẽ ra sao thì hai người đó biết”. Ra về, cả bọn theo
ra ngoài cửa tiễn, Phúc dắt xe ra, Thùy đi bên cạnh, không biết nói gì đó mà
anh cười thật tươi, Phúc đi rồi, Hạ mĩm cười nhìn bạn “sao được hả mậy?”,
Thùy gật đầu vui mà không nói gì hết.
2.
Tàn hè, phượng cũng
tàn theo, ghế giảng đường có thêm người, đường phố Sài Gòn có thêm đôi tà áo mới
nhưng Sài Gòn vẫn vậy, vẫn mưa nắng bất chợt như từ đó đến giờ. Những ngày đầu,
Thùy cũng như Hạ lại chọn học chung ngành, đi về có nhau vì cùng ở chung nhà trọ,
tiếng nhà trọ dùng cho Hạ thì đúng hơn vì nhà đang ở là người dì bà con của
Thùy. Họ bận bịu bài vở, sách học nhiều hơn nghĩ tới chuyện dạo phố dạo phường,
Phúc thì lo thân cho mùa thi cuối năm thứ ba, nhưng họ vẫn cố dành cho nhau đôi
lần bên nhau vui trên đường phố tấp nập ngựa xe hay ngồi nhắc chuyện cũ chuyện
xưa ngày đó trong một quán cà phê góc phố hay một quán nước bên lề, vậy rồi
thôi. Chuyện thương Thùy từ ngày đó, cô nàng cũng đã biết, nhưng Phúc chưa
chính thức nói ra, ai cũng hiểu, người ngoại cuộc như Hạ cũng hiểu. Đầu năm thứ
hai đại học của Thùy sau những ngày tháng đó, hình như Phúc ít khi gặp lại
Thùy, cũng còn gặp Hạ nhưng anh không hỏi, chắc là bận lo học hành quá, nhưng …
Phúc bỏ ngang không nghĩ thêm, vẫn thương như đã thương.
*
Lang thang ngoài chợ
cũ Hàm Nghi, chiều thứ Bảy, trời nắng tốt, có gió nhẹ mang hơi nước mát từ hướng
sông lên, kiếm mua một vài cuốn sách cũ, cần cho kỳ thi năm cuối cùng, thiên hạ
lại qua tấp nập, lên xuống, cũng quần áo muôn màu muôn vẻ, cũng lần nữa tàn hè,
rốt cuộc chẳng có gì, anh lửng thửng trở lên đường Lê Lợi, tiếp tục lang thang
như đã lên xuống tự nãy giờ. Khát nước, tới cái xe nước mía Viễn Đông ngay góc
ngã tư, có ông chú người Tàu bán phá lấu, có mấy cô gái áo dài áo ngắn xúm xích
vây quanh, cầm ly nước mía trên tay, nhấp một ngụm mát lạnh, thong thả nhìn phố
nắng, nhìn người mơ.
Hạ, từ
hướng dưới bệnh viện Sài gòn đi lên, đứng khựng lại, chưng hửng, trố mắt buột
miệng “ủa anh Phúc, làm gì đứng đây?”, Phúc buông ly nước mía xuống cười
nhẹ “Hạ đi một mình hả?”, Hạ đứng bên anh, nhìn ra đường, con đường mà
cô, Thùy và Phúc đã đi qua mấy lần, rồi quay qua anh nói nhỏ gì đó, cũng cười
nhưng anh thấy cái cười không trọn vẹn như cũ, Phúc uống vội ly nước mía, đưa
trả lại cho chủ, xe nước mía vẫn đông người chờ, hai người băng qua bên kia đường.
Trời dịu nắng, nắng
về chiều, từ tiệm kem Mai Hương đi ra, hai người từ giã, Hạ khuất trong sóng
người Sài Gòn chiều thứ Bảy, Phúc đứng nép bên mái hiên tiệm nhìn theo, buồn. Chuyến
xe buýt về tới trạm xuống, đường đâu đó lên đèn, cũng ánh đèn hiu hắt vàng như
hôm qua nhưng chiều nay, lạnh lùng vàng và ảm đạm hơn. Thẩn thờ, chưa bước vội,
Phúc thở dài “hết rồi”. Hạ vừa cho anh biết mà buồn như người trong cuộc
“Thùy đã làm lễ đính hôn với một người du học vừa về từ Pháp”. Sài Gòn
đã chết, tình đã chết như “mùa thu chết”, lời nhạc của một nhạc sĩ quen
thuộc trong hồn anh từ buổi chiều hôm đó.
*
Tốt nghiệp Cán sự
Điều Dưỡng, Thùy ở lại học thêm chứng chỉ gì đó và cũng để gần gũi với người bạn
đính hôn, đang làm ở bộ Kinh Tế với bằng cấp bên trời Tây về, Hạ chọn về lại
Tây Ninh, rồi tình nguyện xuống bệnh viện dưới quận khi ty Y Tế cần người. Đường
từ nhà ở Cẫm Giang xuống quận gần hơn là ngược lên tỉnh, trừ những hôm phải trực,
đi làm hàng ngày chạy xe Honda cũng tiện, khỏi Bàu Nâu thì xem như tới nhà rồi.
Hôm nào phải trực, mà trực cũng thường, ở lại ngủ đêm tại nhà bà con của chị y
tá từ Trãng Bàng lên. Với Thùy thì, vì đã có cặp có đôi rồi, không còn mấy khi
rảnh rổi mà “chuyện mầy chuyện tao” như những ngày “còn không”, từ
ngày xuống quận làm, sau lần giã từ nhau sau lễ tốt nghiệp, tới giờ chắc gần
hai năm, Hạ cũng ít khi lên tỉnh nên chưa lần gặp lại cô ta.
3.
Tin ba đau nặng, bị
nóng sốt dữ dội và nghẹt thở từng cơn, người chú bà con làm ở văn phòng quận,
đã đưa ông vào bệnh viện quận chiều hôm qua, từ Long An, Phúc mượn chiếc xe
jeep số ẩn tế của tỉnh, tự lái về ngay sáng sớm hôm sau, giao mấy việc chưa
xong cho ai đó lo liệu. Má bị bệnh mất từ ngày Phúc mới lên đệ Lục, ba ở vậy,
hai cha con hủ hỉ sống với nhau với số tiền lương tạm đủ của ba, làm thư ký cho
một hảng làm nước đá lớn, đắt hàng gần bờ sông, dưới chân cầu cuối chợ, giờ đã
nghỉ hưu, thỉnh thoảng gặp mấy bác bạn già, nhâm nhi sáng cà phê chiều chốt xe
vài bàn cờ tướng.
Buổi sáng bệnh viện
quận chưa quá đông người, vừa tới phòng bệnh nhân nằm, cái phòng theo lời ông
chú chỉ, còn đứng chần chừ, thì từ bên trong một cô y tá còn khá trẻ, tay cầm xấp
giấy đi ra, gật đầu chào rồi bỏ đi, chưa kịp hỏi gì, một cô khác cũng áo khoát
trắng bước ra, cổ mang ống nghe bác sĩ, Phúc giựt thót mình chưng hửng, cô cũng
chết trân, cả hai buột miệng “anh Phúc, Hạ hả”. Cô cười, cái cười vui
khó tả, cứ lầm thầm “trời ơi, trời ơi”, không ai biết “trời ơi”
đó có nghĩa gì. Hơn mấy năm rồi họ không gặp nhau kể từ buổi chiều thứ Bảy cay
nghiệt đó.
*
Anh và Hạ cùng trở
vô phòng, hai giường nhưng chỉ có một mình ba anh nằm, Hạ đứng nhìn anh nắm tay
ông bác bệnh nhân gọi tiếng “ba”, cô chết sửng một lần nữa, không nói được
lời nào. Nhìn mặt ông hốc hác, Phúc buồn quá, đưa tay vuốt mấy sợi tóc bạc lòa
xòa trên trán ông, nói nhỏ nhỏ gì đó, cô không nghe được, ông không nhìn anh mà
nhìn Hạ, khàn giọng “cám ơn con”. Hạ nhìn ông xúc động dịu dàng khẻ đáp
nhỏ “dạ cám ơn bác”rồi bước ra ngoài hành lang, trời quá giữa trưa, nắng
thu bâng khuâng hanh vàng như màu lá rụng, cái “ước gì” của buổi sáng
mưa bay ngồi bên Phúc ở bến Cẫm Giang và mấy lần gặp gỡ sau đó trong tìm thức
xa xôi, tưởng đã ngủ yên thâm sâu trong quên lảng, bất chợt sống lại tưởng như
mới hôm qua, Hạ cười thầm, cười mà lo, nhưng không biết lo cái gì.
Sau khi được chích liều thuốc an thần, ba Phúc
đã ngủ tự lúc nào, Phúc đi ra ngoài, nét mặt lo âu hiện rõ, Hạ nhìn anh cười nhẹ,
dịu giọng thấy mà thương “bác khỏe rồi, chắc mai về nhà, anh yên tâm, có em
đây”, rồi hai người bỏ đi ra bên kia đường, về hường cái quán cơm ngay ngã
ba đường xuống chợ, bữa ăn trưa. Chưa băng qua hết đường, bên bến xe lôi đạp xe
lôi máy, hai ba người vẫy tay gọi lớn “cô Hạ cô Hạ”, Hạ chờ chiếc xe
hàng qua, quay lại vẫy tay cười chào.
*
Ngồi xuống cái bàn
để bên ngoài trước quán, chưa kịp ngay ngắn, thiếm tư chủ đã ra tới, cũng nụ cười
hiền ngày xưa “cậu Phúc mới về hả, chào cô Hạ, ủa hai người quen nhau hồi
nào”. Phúc thì thiếm tư không lạ gì, cha con anh cũng không lạ gì với thiếm
từ ngày má anh mất tới ngày xuống Sài Gòn học. Hạ tuy mới làm ở bệnh viện chừng
hơn một năm nay nhưng, cô là cô y tá, người dân ở đây, không biết bốn chữ Cán sự
Điều dưỡng là gì nhưng tiếng y tá họ gọi quen rồi, không ai mà không mến không
thương, ngoài đường, trên phố, trong bệnh viện, cứ gặp thì dù xa hay gần cũng
chào cũng gọi “cô Hạ cô Hạ”.
Mấy tiếng “cô Hạ,
cậu Phúc”của thiếm tư, Hạ nghe mà lòng bổng dưng xuyến xao xao xuyến, tim
mình có cái gì là lạ rộn ràng, bất chợt dâng lên, vui khó tả, hay là cái “ước
gì” của ngày tháng đó một lần nữa sống lại, Hạ trộm nhìn Phúc tự hỏi mình,
“có thể như vậy sao”. Một lần nữa, quán thưa khách, thiếm tư đi ra, hỏi Phúc
mà nheo mắt nhìn Hạ đang chào ai đó bên kia đường, “chừng nào đám cưới cậu
Phúc đây”, anh cười mà không nói gì hết, thật ra, anh cũng không khác gì Hạ,
cũng có cái gì đó là lạ trong tim mình như những ngày mới biết yêu lần đầu, nếu
thật vậy, xin là biết yêu lần cuối.
Người chợ quận, từ
đó, từ buổi trưa ở quán cơm thiếm tư, thường thấy Phúc và cô y tá Hạ đi bên
nhau trên đường phố, nói cười theo nhịp bước chân đợi chân chờ, cũng vậy, người
chợ xã Cẫm Giang quen thêm một người mới, người mới mà họ thương như đã thương cô
y tá Hạ.
4
Hàng phượng già trên
đường ngang trường tiểu học xuống dốc ngã ba chợ, nở một màu đỏ rực trên phố,
trời sang mùa, một ngày lưng chừng đầu hạ, căn nhà vách ván, mái tôn nằm xế ngõ
trúc vào, xa bến xe quận một đổi đường, người ra người vào, nói cười không ngớt,
trước chái hiên nhà, tấm bảng “lễ Thành Hôn” rực rỡ hoa, đua khoe màu trong
nắng sớm, nắng mùa hạ, xác phượng ôm ấp xác pháo hồng, ngày cưới của Phúc và cô
y tá Hạ, phố rộn ràng vui lây theo cái vui của người chợ quận.
*
Cũng
ngày hôm đó, cũng buổi sáng mùa hạ, Thùy ngồi bên cửa sổ nhìn ra đường, con đường
vui ngày xưa, chạy dài bên bờ con sông chia đôi phố, con sông nhắc cô chuyến
tàu Bến Cầu Cẫm Giang, chuyến tàu đó giờ biết đâu tìm nữa, việc đính hôn mơ mộng
cao xa đã hủy bỏ, đôi ba cánh phượng lẻ loi cuốn theo chiều gió sớm lùa ngang,
lả tả rụng ngoài sân, buồn, muộn rồi còn đâu nữa, mất thật rồi cái cái hạnh
phúc dịu êm, đơn giản khó tìm nằm trong tay mình, không chịu giữ, Thùy bật
khóc.
Thuyên Huy
Giữa thu 2026
