Wednesday, April 24, 2024

Hồi Ức Tháng Tư: Tôi Về (Phần 2) - Nguyễn Cang

 

Hồi ức tháng Tư: TÔI VỀ (Phần II)




           

I.THẦY TRÒ GẶP LẠI

 

Một hôm anh Bảy Tâm ( chồng chị Bảy, người lối xóm rất thân với gia đình tôi, đã kể ở phần I) đến nhà chơi cho biết anh Vũ Hợi ( tức Vũ Đức Sao Biển) ở xóm trên mới cải tạo về được dạy học lại, bảo tôi đến Sở Giáo Dục thành phố xin dạy lại xem sao? Tôi cỡi chiếc xe đạp cọc cạch tới sở, vào lấy đơn xin dạy học. Ngồi nhà đợi kết quả, chẳng thấy ai trả lời, nhưng cũng nhờ cái biên nhận bằng bàn tay mà tôi có lý do để nán lại thành phố sau nhiều đợt đi kinh tế mới do huyện  phát động. Hằng tuần cứ sáng thứ hai là tôi đạp xe tới Sở Giáo Dục để xem kết quả. Tới nơi thì thấy có nhiều anh em cải tạo đến trước rồi, có khoảng hai ba chục người ngoài vòng rào chờ đợi, họ vừa đứng vừa ngồi, mặt anh nào cũng lộ vẻ ưu tư không biết số phận mình ra sao? Bất ngờ cuối dãy, tôi nhận ra một gương mặt rất quen, thì ra đó là giáo sư Bửu Lịch dạy ở Đại Học Văn Khoa Sài Gòn. Sao Thầy lại đến đây xin việc? Một hồi lâu tôi rón rén đến gần Thầy: -Chào Thầy, sao Thầy lại ở chỗ nầy?  Thầy có vẻ e ngại, dè dặt, rồi hỏi ngược lại tôi:   -Thế còn anh, tại sao lại ở đây? Tôi đáp: Thưa Thầy, em xin dạy học lại ạ!

-Thì tôi cũng giống anh thôi!

-Sao Thầy không đến trường cũ xin dễ hơn, ở đây chỉ dành cho giáo viên cấp 1,2,3 thôi

-Họ đâu có cho mà xin, ở đây may ra họ cho tôi dạy cấp nào cũng được.

Nghe thầy nói mà tôi nghẹn trong họng, một nỗi chua xót đắng cay không tả xiết . Thầy là giáo sư đại học mà nay vì hoàn  cảnh ngặt nghèo phải hạ mình xin “bên thắng cuộc” một chỗ dạy bậc Tiểu học  để được ở lại thành phố, khỏi đi kinh tế mới! Thật là một cảnh đời đầy bi thương, tội nghiệp cho thầy và cho giới trí thức Miền Nam. Thầy, theo nhận xét của riêng tôi, là một lý thuyết gia số một về CS ở Đại học Văn Khoa Sài Gòn  thời bấy giờ . Thầy  chuyên nghiên cứu về học thuyết CS mà không theo CS, thầy bị động viên đi quân dịch rồi biệt phái về dạy học. Thầy được sinh viên kính trọng và yêu mến. Sách giảng khóa của thầy tuy khó hiểu nhưng rất thâm sâu, đọc mà cảm thấy khoái trong bụng, càng đọc càng say mê. Thầy cho rằng CS không mạnh, CSVN cũng không mạnh, cái mạnh của CSVN là do CS Liên Sô – Trung Cộng yễm trợ cùng thế lực của CS quốc tế thêm vào. Thầy còn nói: Các Mác- Lênin mắc nhiều sai lầm về lý thuyết khi vận dụng vào thực tế, nên sẽ bị đào thải trong tương lai. Bây giờ nghiệm lại thấy đúng : năm 1989 khối CS Liên Xô tan rã, các thành viên của khối tách ra khỏi LX gia nhập vào liên minh Bắc Đại Tây Dương Nato. Hình như thầy thuộc dòng dõi hoàng tộc vua chúa mà tiêu biểu là các GS: Bửu Cầm, Bửu Dưỡng, Bửu Kế… đang dạy ở đại học Văn Khoa Sài Gòn và Huế trước 75? Thầy BL rất am tường về chế độ CS vậy mà sao thầy không ra đi sớm trước khi biến cố 75 nổ ra?

Tôi còn gặp thầy vài lần ở Sở Giáo Dục, sau đó không còn  thấy nữa, không biết thầy có xin được việc không hay phải bỏ cuộc giữa dòng đời nhiễu nhương bát nháo? Trong những năm đầu của thời bao cấp, việc đi kinh tế mới là một nỗi sợ hãi, đối với ai không có công ăn việc làm chánh thức.vì phải bỏ nhà cửa, tài sản để tới một vùng xa lạ, thiếu những  tiện nghi vật chất cơ bản, chỉ thấy đồng khô cỏ cháy, ruộng nước bao la không người ở, đêm nghe tiếng ếch nhái kêu vang trời, buồn thắt ruột. Lương thực nhà nứơc chỉ cấp cho 6 tháng, sau đó phải tự túc. Cây trái hoa mầu chưa thu hoạch mà gạo đã hết, bịnh hoạn  không thuốc men nên nhiều gia đình lén bỏ về thành phố , ngủ đầu đường xó chợ hay gầm cầu, bến xe, thật thảm não ! Anh em cải tạo muốn xin một việc làm bất kỳ để được ở lại thành phố là vậy. Ngày xưa thời vua chúa, sau một cuộc bể dâu người dân nghèo khổ, nhưng so với bây giờ không thấm vào đâu !

“Phút giây bãi bể nương dâu

Cuộc đời là thế  biết hầu nài sao?”

( Lê Ngọc Hân / Ai Tu Vãn)

 

Bạn nào có tin tức gì về thầy BL xin cho biết, rất cám ơn.

Nguyễn Cang ( Apr. 17, 2024)

( xin xem tiếp phần III, đoạn kết)

Hoa Cúc Xanh - Xuân Quỳnh

 HOA CÚC XANH

 
















Tranh Nguyễn Phúc Thịnh

Hoa cúc xanh có hay là không có’
Trong đầm lầy tuổi nhỏ của anh xưa
Một dòng sông lặng chảy về xa
Thung lũng vắng sương bay đầy cửa sổ

Hoa cúc xanh có hay là không có
Một ngôi trường bé nhỏ cuối ngàn xa
Mơ ước của người hay mơ ước của hoa
Mà tươi mát mà dịu dàng đến thế

Cỏ mới mọc con chim rừng thơ bé
Nước trong ngần thầm thì với ngàn lau
Trái tim ta như nắng thuở ban đầu
Chưa chút gợn một lần cay đắng
Trên thềm cũ mùa thu vàng gió nắng

Đời yên bình chưa có những chia xa
Khắp mặt đầm xanh biếc một màu hoa
Hương thơm ngát cả một vùng xứ sở

Những cô gái da mịn màng như lụa
Những chàng trai đang độ tuổi hai mươi
Người yêu người, yêu hoa cỏ đất đai
Những câu chuyện xoay quanh mùa hái quả…

Hoa cúc xanh có hay là không có
Tháng năm nào ấp ủ thuở ngây thơ
Có hay không thung lũng của ngày xưa
Anh đã ở và em thường tới đó

Châu chấu xanh, chuồn chuồn kim thắm đỏ
Những ngả đường phơ phất gió heo may
Cả một vùng vương quốc tuổi thơ ngây
Bao mơ ước mượt mà như lá cỏ…

Xuân Quỳnh

Trời Sanh - Nguyễn Thạch Giang

 


TRỜI SANH




 

Bảo đến nhà thờ St. Maria Goretti dự tang lễ của một người bác họ, lúc ra xe định ra về thì có phone của một người bạn rủ đi ăn cơm tấm ở quán Thiên Nam gần đó, nhưng khoảng một tiếng đồng nữa người bạn mới đến. Bảo không muốn về nhà rồi quay trở lại mất công, chợt thấy quán cà phê Vỉa Hè phía bên kia đường chàng tấp vào đó ngồi chờ.

Bảo ít khi uống cà phê, chỉ thỉnh thoảng, đây là lần đầu chàng bước vào quán cà phê này. Bảo lựa một bàn đặt ngoài vỉa hè tránh khói thuốc lá mịt mù bên trong. Bàn gần bên có một cô gái trẻ đang cầm cái phone không biết xem gì mà miệng cứ cười mỉm. Chốc sau có đứa con trai đến ngồi xuống cạnh cô nàng nói hello Hàn Ny. Rồi anh chàng than thở “Chút nữa phải đi đóng tiền lời 200 mà còn thiếu mấy chục.”

Người con gái có lẽ tên Hàn Ny tiếp tục nhìn vào màn hình cái phone, không chú ý lời đứa con trai vừa nói. Một đứa con gái làm trong quán bước đến hỏi “ê Bùng Binh uống cái gì?” “Giống như mọi ngày.” Cô gái vội bước đi lát sau trở lại với ly cà phê sửa đá và ly trà. Thằng Bùng Binh nói với cô nàng:

“Mình có hẹn phải đi đóng tiền lời bây giờ mà còn thiếu mấy chục, Ty Na cho mượn đỡ vài bửa mình trả lạ.i”

“Cho mày tởn, dám lên sòng bài mượn tiền đinh”. Cô nàng trợn mắt bậm môi rồi lấy tay sờ vào mái tóc của nó.

“Nhuộm tóc màu này hỏng đẹp, giống tóc con gái.”

“Giống màu tóc của Hàn Ny.”

Cô gái cầm cái phone giờ lên tiếng “đừng kêu mình Hàn Ny, Ny thôi không có Hàn.”

“Kêu Hàn Ny cho có vẻ “Mùa thu lá bay”, Ny cho mình mượn ba chục được không? Năn nỉ đó! Bửa nay mà không nộp tiền lời cho nó là nó tới nhà.”

“Bùng Binh mượn nợ bao nhiêu mà đóng tiền lời hai trăm?”

“Mượn một ngàn, mỗi tuần đóng tiền lời một trăm. Tuần rồi thiếu nó năn nỉ tuần này trả luôn một lượt, bữa nay không có là mệt với nó.”

Bảo nảy giờ ngồi gần bên nghe mấy người nói chuyện, ngạc nhiên lên tiếng hỏi:

“Mượn một ngàn mỗi tuần đóng tiền lời một trăm?”

“Mượn tiền đinh mà!”

“Tiền đinh là tiền gì?”

“Tiền mượn ở sòng bài, mình thua quá cần tiền gở, mượn tiền đinh.”

“Sòng bài cho vay?”

“Không! Có mấy người họ chuyên cho vay tiền đinh ở sòng bài.”

Bảo gật gật đầu. Loan shark.

Cô gái tóc nhuộm hoe vàng móc trong bóp mớ tiền lẻ ra đếm “còn có mười mấy đồng, mượn thêm Ty Na cho đủ.”

Cô gái làm trong quán móc trong túi ra mớ tiền lẻ đưa cho thằng Bùng Binh:

“Nè gia tài sự nghiệp có bao nhiêu đó!”

Thằng Bùng Binh cầm xấp tiền đếm đếm:

“Má ơi! Sao toàn là giấy một đồng, mà còn thiếu hai đồng.”

Nó đưa mớ tiền lẻ cho cô nàng Ty Na:

“Bà vô bà Thu Sương đổi tiền chẳn dùm tui, nói cho thằng Bùng Binh thiếu hai đồng ngày mai nó trả.”

“Thôi! Bửa nay quán ế ổng bỏ đi chơi, nảy giờ bả đang quạu. Có 28 đồng tiền lẻ đổi lấy 30 đồng tiền chẳn cho bả chửi tao hả.”

Bảo thấy mấy người này vui vui, móc túi lấy tiền nói “đưa đây tôi đổi dùm cho.”

Có tiếng điện thoại của người bạn gọi, Bảo bước ra xe, thằng Bùng Binh chạy theo:

“Cám ơn anh! Ngày mai anh đến em trả lại hai đồng.”

“Okay! Không có chi”.

Mấy ngày sau Bảo trở lại quán cà phê, không phải để lấy lại hai đồng mà thằng Bùng Binh thiếu, tự nhiên Bảo thấy thích thích mấy người này. Bảo thấy nhớ nhớ cô nàng mang tên Hàn Ny mùa thu lá bay. Nhưng hôm nay không thấy nàng, cả cô người làm tên Ty Na cũng không thấy. Bảo móc điện thoại ra xem email, chút nữa phải trở vô sở làm việc. Vừa định bước đi thì thằng Bùng Binh từ ngoài bước vô, gặp Bảo nó lẹ lẹ móc túi:

“Trả lại anh hai đồng hôm trước mượn, xin lỗi anh tên gì?”

“Tôi tên Bảo, Hoàng Gia Bảo.”

“Tên nghe như tên tài tử Hồng Kông.”

“You tên gì? Bùng Binh?”

Thằng Bùng Binh bật cười. “Em tên Tùng.”

Một thanh niên trẻ ngồi gần đó lên tiếng. “Anh ơi! Bùng binh nghĩa là “bóng”, Tùng bóng, Tùng bùng binh”. Rồi nó quay lại thằng Tùng:

“Ê Tùng, bộ mày thích làm đàn bà lắm hả?”

“Đâu có cha! Tui không bao giờ muốn làm đàn bà, trời sanh tui ra là đàn ông, tôi thích là đàn ông.”

“Mày là đàn ông sao đi thương đàn ông.”

“Tại vì… tại vì… trời sanh tui ra… như vậy đó.”

Mấy tuần sau Bảo trở lại quán cà phê, chỉ mới gặp cô nàng nhuộm tóc hoe vàng có một lần mà sao cứ nhớ người ta! Vừa bước vào quán đã thấy mấy người đó đang ăn gà chiên. Thằng Bùng Binh nhanh nhẩu: 

“Ăn gà chiên anh Bảo Bảo”.

Cô nàng “mùa thu lá bay” cười mỉm hỏi: 

“Anh tên Bảo Bảo?” 

Bảo bật cười. “Gia Bảo không phải Bảo Bảo.” 

“Mời anh ăn chút gà chiên cho vui.” 

“Cám ơn, xin cứ tự nhiên.”

Thằng Bùng Binh nói khơi khơi một mình “lẹ thiệt, bữa nay tới ngày đóng tiền lời!”

Bảo thấy vậy lên tiếng: “sao Bùng Binh không trả dứt nợ đi, để vậy đóng tiền lời hoài sao chịu nỗi.”

Cả bọn bật cười (thằng này chỉ có tiền đóng tiền lời, không có tiền trả tiền vốn).
Bùng Binh nhìn Bảo rồi nó nói:

“Hay là anh Bảo sang món nợ đó đi, chừng một hai tuần em sẽ trả, đóng tiền lời đầy đủ, cho mấy thằng đó ăn uổng.”

Bảo cười cười: “người ta lấy một tuần một trăm, Bảo chỉ lấy năm chục.”

Ăn xong thì cũng vừa lúc Ty Na hết ca làm, người tình của Ty Na là Nhứt Cư đến đón. Thằng Bùng Binh rủ lên sòng bài chơi, nó hẹn trả tiền cho người ta chỗ đó. Bảo đi theo, tự nhiên thấy tội nghiệp cho thằng Bùng Binh, nghĩ bụng lên đó coi tình hình ra sao, có gì trả nợ dùm cho nó.

Đến sòng bài chủ nợ của Bùng Binh chưa thấy tới, cả bọn hùn tiền đưa thằng Nhứt đặt bài cào. Thắng luôn ba ván, vui quá xúm nhau dẫn đi ăn. Bảo như bị cuốn hút vào cái xóm nhà lá này, chàng móc túi lấy một ngàn đưa thằng Bùng Binh trả cho người ta, từ nay chủ nợ là anh Bảo Bảo. Không phải vì tiền lời. Bảo chỉ muốn mượn cơ hội tới lui với mấy người này.

Bảo say nắng Hàn Ny, gặp nàng thì dật dờ mà về nhà thì nhớ nàng ôi sao là nhớ. Bảo đã ba mươi tuổi, chưa từng có bạn gái. Trước đây Bảo cũng có tình cảm với một vài cô, nhưng cái tình cảm ấy chỉ thoáng qua như cơn gió thoảng, không đi tới đâu. Tự hồi nào tới giờ Bảo chỉ biết đi học rồi đi làm. Học giỏi, hai mươi lăm tuổi có bằng cao học, ba mươi tuổi đã là phó giám đốc một chi nhánh ngân hàng. Có một căn nhà và trong ngân hàng có mấy trăm ngàn nhờ trúng “Stock”. Có thể nói Bảo là người thành công, là một người đàn ông khiến cho biết bao cô gái mơ ước được đi cùng. Nhưng sao Bảo vẫn chưa chinh phục được Hàn Ny. Nhiều lần Bảo tự nghĩ. Có lần Bảo hỏi thằng Bùng Binh làm sao chiếm được trái tim cô nàng, nó chỉ cười. Lần khác Bảo nói Bùng Binh giúp Bảo “cua” cô nàng. Bùng Binh ngập ngừng rồi nó nói Hàn Ny không biết yêu.

“Ny không biết yêu?”, thật vậy sao? Trên đời này có người không biết yêu? Bảo không tin, Bảo thấy Ny cũng bình thường như bao cô gái khác, Ny cũng trang điểm (sơ sơ), Ny ăn mặc đẹp, Ny cười đùa vui cùng bạn bè. Ny không biết yêu sao Ny nhuộm tóc làm dáng với ai đây.

Một hôm Bảo chở Ny về nhà cha mẹ chàng để xin một cây kiểng mà Ny thích. Cha mẹ Bảo thấy con trai bữa nay dẫn bạn gái về nhà thì vui ra mặt. Ông bà muốn Bảo lập gia đình, tuổi này có vợ con là được rồi. Cô nàng Hàn Ny có hơi bối rối khi cha mẹ Bảo hỏi han.

“Dạ cháu đang học đại học, học mấy năm rồi mà cũng chưa xong.”

Ny kiếm cớ xin ra về, nàng bối rối thật sự.

Từ hôm đó Hàn Ny cố ý tránh mặt Bảo. Bảo rất buồn không hiểu tại sao. Hàn Ny tâm sự với Ty Na, “bởi vì Ny không muốn làm Bảo khổ, thà chấm dứt bây giờ”. Ny nói nếu chỉ là bạn bè đi chơi cùng nhau thì Ny rất tự nhiên, “nhưng không hiểu sao, khi nào đứa con trai bắt đầu tỏ tình với mình, mình cảm thấy sợ, sợ gặp người đó, mình tránh mặt, mình không muốn gặp người đó nữa”. Ty Na im lặng, cảm thấy khó xử, thấy tội tội cho Bảo Bảo. Một thanh niên bảnh bao đẹp trai, con nhà danh giá đàng hoàng, người thì sạch sẽ từ trong đến ngoài (không mang tiếng tứ đổ tường), Hàn Ny mà lấy anh ta thì không còn lựa chọn nào tốt hơn. Ty Na nắm lấy tay bạn:

“Mình hỏi thiệt, Ny có thể lấy chồng sinh con như bao nhiêu người phụ nữ khác không?”

“Mình nghĩ được, mình làm được.”

“Ny thấy Bảo thế nào? Bảo có điều gì Ny không thích?”

“Bảo rất tốt, có thể nói Bảo không có điều gì phải chê trách.”

“Sao Ny từ chối tình yêu của Bảo?”

“Nhiều lúc Ny cũng muốn lấy chồng sinh con đẻ cái để làm vui lòng cha mẹ, nhưng mang mặt nạ mà sống sao khó quá! Ny làm không được.”

“Ny có bao giờ thương con trai?”

“Lúc mới lớn Ny có thử với một vài đứa con trai, cũng ôm ấp hôn hít nói lời yêu thương. Nhưng Ny nhận ra đó chỉ là giả, không phải thật.”

“Ny có muốn làm đàn ông?”

“Không, không bao giờ!”

“Nếu Ny không muốn làm đàn ông, Ny chỉ muốn làm đàn bà, sao Ny, sao Ny… lại đi thương đàn bà.”

“Ny không biết, chắc đó là một cái “nghiệp” mà Ny phải mang.”

Làm ở quán cà phê cũng giống như ngồi ở ngã tư quốc tế, mọi chuyện trên thiên đình hay dưới âm phủ đều ghé qua đây. Lâu lâu có người vô xin đểu, lâu lâu có người vô bán vàng (không biết đồ sạch hay đồ dơ), lâu lâu có người vô ghé tai nói nhỏ chuyện động trời. Bà chủ quán đã quen mấy việc này quá, không có gì phải lạ. Như là sáng nay có người bạn thân đến khoe với bà là mới vừa đi “giải nghiệp”. Làm người ai mà không mang “nghiệp”, không lớn thì nhỏ, phải đi giải nghiệp thì gia đạo mới an vui, công việc làm ăn mới được thuận buồm xuôi gió. Còn như phải mang nghiệp, thì cuộc đời không ngóc đầu lên nổi. Bà bạn làm quảng cáo không công, thầy ở Việt Nam mới qua, ở bên đó thầy đã “giải nghiệp” cho biết bao nhiêu người, thầy không lấy tiền, thầy chỉ làm giúp lấy tiền mua nhang đèn hoa quả lễ vật dâng lên “Thánh” trên thiên đình. Bà Thu Sương là dân làm ăn, bà thường nói có kiêng có lành. Bà nghe qua là lấy địa chỉ xin số phone rủ mấy cô làm trong quán đi “giải nghiệp”.

Ty Na về nhà kể cho thằng Nhứt nghe, thằng Nhứt nói “nghiệp đã mang thì phải trả sao đi giải cho được”. Thằng Bùng Binh thì là vua mê đồng bóng, nghe qua là nó muốn đi tới chỗ coi tận mắt thầy giải nghiệp ra làm sao. Nó rủ rê Hàn Ny, nó dụ dỗ Bảo Bảo đi “giải nghiệp”. Bởi vì dưng không ngày hôm đó Bảo Bảo ghé vô quán cà phê chỗ mà Bảo Bảo chưa từng đến bao giờ. Bởi vì trời xui đất khiến cho Bảo Bảo gặp Hàn Ny. Bởi vì Bảo Bảo đã yêu một người con gái chỉ thích con gái. Tình yêu không đoạn kết. Đó lả một cái nghiệp. Phải không Bảo Bảo?

Một buổi sáng đẹp trời Nhứt chở cả bọn năm người bạn thân mến đi đến nhà thầy để xin “giải nghiệp”. Ty Na và Nhứt chỉ đi theo để ủng hộ tinh thần chớ hai người không có vấn đề. Thằng Bùng Binh thì nghĩ ai mà không mang nghiệp, chắc mình cũng có cái nghiệp nào đó mà mình không biết, nhưng nó nghe nói tiền đèn nhang tối thiểu cũng phải một ngàn, sao mà nhiều quá vậy thầy! Hàn Ny thì nửa nghi nửa ngờ nửa phân vân, mà thật ra nàng cũng không biết mình mang cái nghiệp gì mà phải đi giải.

Nhà thầy ở một cái xóm có thể nói là bình dân, sân cỏ nhếch nhác xe cộ đậu tứ tung. “Đền thờ thánh” của thầy là một căn nhà nhỏ dựng phía sân vườn sau có lối đi riêng. Thầy mặc áo màu vàng đội nón đỏ không biết thầy tu theo đạo gì. Đến nơi thầy đang bận tiếp khách, cả bọn ngồi chờ. Thằng Bùng Binh đưa mắt quan sát, thằng này vốn dễ tin, tưởng là nó hăng hái xin vô gặp thầy trước, nhưng nó nói một ngàn mắc quá hôm nay nó không đủ tiền, để bửa khác trở lại. Hàn Ny thì quyết định “thôi! Ny không giải nghiệp đâu, trời sanh sao để vậy”.

Bảo bước vào kéo ghế ngồi trước mặt thầy, bắt chước người ta chắp tay xá xá.

“Cái nghiệp mà thí chủ mang như thế nào? nói để thầy liệu bề mà xin ơn thánh giải nghiệp cho thí chủ.”

“Thưa thầy, con yêu một người nhưng không tiến tới được, tình yêu không đoạn kết.”

“Yêu đương ngang trái! Ngó vậy chớ nó cũng làm khổ nhiều người trong cuộc dính líu. Đó là một cái nghiệp, để thầy xin ơn thánh làm phép giải, để thí chủ và người thân không bị khổ vì tình. Thầy chỉ lấy tiền nhang đèn hoa quả một ngàn.”

Bảo Bảo nhìn ra ngoài, mái tóc hoe vàng của Hàn Ny bay trong gió, nụ cười dáng đi của cô nàng đã hớp hồn Bảo Bảo từ lần gặp đầu tiên. Tình yêu đó sao mà tha thiết! Giờ phải xin ơn thánh để từ bỏ để mãi mãi rời xa Hàn Ny! Bảo bật khóc.

“Xin lỗi thầy! Con không làm được”

Bảo đứng lên bước ra ngoài. Ông thầy cúng nói vọng theo “cái nghiệp này lớn quá!”

Trên đường về không ai nói một lời gì. Không khí thật ngột ngạt khó thở. Ngang qua downtown Bảo Bảo nói:

“Anh Nhứt Cư! Mình kiếm quán nào ghé ăn trưa.”

“Mình tên Nhứt, không phải Nhứt Cư.”

Cả bọn bật cười, xé tan bầu không khí căng thẳng. Thằng Bùng Binh lên tiếng: “tiền nhang đèn gì mà một ngàn! Mắc quá, vậy mà nghe nói có người cúng tới năm, mười ngàn lận đó!”

“Không phải Bảo tiếc một ngàn, đối với Bảo một ngàn không nghĩa lý gì cả. Nhưng lúc nhìn người mà mình yêu, yêu tha thiết, tình yêu đó không ai ép buộc, sao giờ phải xin ơn thánh để quên. Nếu yêu một người nào là một cái nghiệp, Bảo chấp nhận mang cái nghiệp đó”.

Nguyễn Thạch Giang


 

 

Em Có Còn Yêu Ai - Vũ Hồng

 

EM CÓ CÒN YÊU AI

 

Cuối tháng Chín, tôi đến trường đại học và học ở khoa Sử. Lúc ấy, tôi đã hai mươi lăm tuổi vì phải qua vài năm quân ngũ. Tôi cảm thấy kiến thức không hụt hẫng bao nhiêu khi giáo trình học có mấy điều ở trung học đã nói đi nói lại.

Ở miền Nam, mùa Thu là mùa mưa dầm. Mẹ nói lúc còn nhỏ tôi rất khó tính. Chỉ khi nào ngoài cửa có gió đùa những chiếc lá rơi thì tôi chăm chú nhìn và mới chịu thôi khóc. Đó là chuyện ngày nhỏ. Bữa nọ, khi thầy phụ trách môn triết học đang thao thao bất tuyệt về những cặp phạm trù, tôi buồn ngủ nên chỉ nhìn ra ngoài cửa sổ. Ở đó có những chiếc lá khô tai tái rơi và đôi chim se sẻ đang rượt đuổi nhau. Phía xa xa là vùng đồi thấp lưa thưa vài bụi cò ke và hoa sim.

“Này, đứng dậy! Cả cô bé kia…”.

Thầy giáo quát khi đứng trước mặt tôi. Tôi chẳng hiểu sao tôi không run khi nghe tiếng quát ấy.

“Nhắc lại những gì nãy giờ xem!” – Thầy bảo.

“Dạ, phạm trù…”.

“Gì nào?”.

Tôi liều:

“Ví dụ có hai con se sẻ. Một con trống và con kia là mái…”.

Có nhiều tiếng cười nho nhỏ.

“Tốt lắm!” – Thầy giáo gầm lên – “Ngồi xuống! Một điểm”. “Còn cô bé kia, sao ngủ?” – Thầy giáo chỉ tay về phía cuối giảng đường, dãy nữ. Tôi thấy đó là một cô gái mảnh mai, mặt đỏ dừ.

Nàng lí nhí:

“Tối qua em không ngủ được!”.

“Em đùa đó à?”.

“Dạ, không”.

“Vì sao?”.

Nàng lúng túng. Tôi cảm thấy thích cô ta. Tôi im lặng.

“Em đọc sách”.

“Tên gì? Khoa nào?”.

“Dạ, khoa Ngoại ngữ, tên là Fim, họ Đoàn, lót Hạ”.

“Đoàn Thị Hạ Fim. Đọc sách gì? Nghiên cứu?”.

“Dạ, không có Thị. Em đọc “Mùa thu lá bay”. Em muốn tìm hiểu về cặp phạm trù nội dung và…”.

“Thôi, đừng dài dòng. Đồi trụy quá! Ngồi xuống đi và hãy chịu một điểm trừ nhé!”.

“Vâng ạ!”.

Mười một giờ mười lăm, có tiếng chuông điện ngoài hành lang. Buổi học đã hết. Tôi không vội về ký túc xá sinh viên mà lại đi chầm chậm theo những con đường vòng qua chân đồi. Bầu trời mùa thu không nắng báo hiệu chiều sẽ có trận mưa lớn.

“Gì mà như mất hồn vậy?”.

Tôi quay lại và bắt gặp câu hỏi của nàng. Nàng cười nhưng đôi mắt lại buồn như áng mây mưa.

“Có gì đâu” – Tôi đáp.

“Giấu?”.

“Thật đó. Này, vào quán cà phê “Tí Ti” chút không?” – Tôi đề nghị.

“Ờ…” – Nàng nhẹ nhàng



Tôi gọi một cà phê đen và ly xí muội. Cô chủ quán tên Hạ có bộ ngực nhỏ nhưng có cái liếc mắt tuyệt vời tỏ ra giận dỗi khi thấy tôi ngồi với phụ nữ. Tôi giả tảng nhìn ra cửa và thấy vài người đang gò lưng đạp xe lên dốc. Phía cuối chân trời mù mù hình hài những ngọn núi.

“Bỏ cơm trưa à?” – Tôi hỏi.

“Thế này thú vị hơn” – Nàng đáp.

“Ngoại ngữ mà lớp nào đó?”.

“Pháp”.

“Ô là là… Cha người Việt. Mẹ người Việt. Mình nói tiếng Pháp. Cái đẹp của phương Đông kết hợp với cái duyên dáng của phương Tây. Tuyệt vời!”.

“Anh định tán tỉnh tôi ư?” – Nàng gắt.

“Tinh lắm, Hạ Fim” – Tôi nói.

“Tôi không để anh vượt đến mười đâu. Tình bạn là chính”.

“Vậy thì hãy uống nước đi và chia tay nhau. Tôi đói lắm rồi đây” – Tôi thở dài.

Chúng tôi chia tay nhau khi trời sắp mưa. Nàng leo lên ô tô buýt về Sài Gòn. Tôi trở về ký túc xá và xuống nhà ăn. Đã quá giờ ăn mười phút. Bà phát cơm càu nhàu nhưng cũng đem ra cho tôi một dĩa đầy những mẩu cháy dở và vài que đậu luộc. Tôi nói cám ơn.

Hai mùa Thu trôi qua lặng lẽ. Trong hai mùa Thu ấy tôi khám phá ra biết bao điều về nàng, ngay cả cái tên Đoàn Hạ Fim kỳ dị. Cha nàng người Kinh, hiện là cán bộ cấp cao ở Gia Lai – Kon Tum. Mẹ nàng người Ê – đê đã mất trong chiến tranh. Nàng mang hai dòng máu trong thân thể được tạo hóa phú cho dáng vẻ thanh mảnh và đôi mắt có quầng đẹp như một vũ nữ Ấn Độ. Cái tên Hạ Fim chỉ là kỷ niệm của mẹ nàng khi lần đầu được ra Hà Nội xem phim. Ở đó, người con gái Ê – đê đã gặp người con trai Kinh có ngón đàn tài hoa viết nền nhạc cho bộ phim. Khi ấy là mùa hạ, mùa hạ Hà Nội.

Tôi không nhớ nàng đã khéo léo như thế nào để chuyển từ tình yêu đơn phương của tôi đối với nàng sang tình bạn. Tôi chỉ nhớ rằng vào ngày Tết chúng tôi đi xem đá gà ở Bến Tre và đến Lái Thiêu vào mùa hè. Nàng rất mê đá gà còn tôi thì chỉ thích xem máu gà nhểu xuống đất. Ở vườn trái cây Lái Thiêu thì thú vị hơn nhưng không bao giờ nàng để cho tôi được sờ vào người nàng.

Một lần, nàng bảo khi đang ngồi nơi quán cà phê “Tao Nhân” là hãy giới thiệu nàng với một chàng trai có thể đi đến hôn nhân.

“Được thôi” – Tôi đáp.

Và nàng mua cho tôi gói Pallmal. Lần đầu tiên trong đời tôi ăn hối lộ bằng cách bỏ gói thuốc vào túi áo và đốt một điếu. Sau đó là cơn ho kéo dài. Nàng cười khanh khách như để khỏa lấp thời gian lặng im ngượng ngùng của tôi.

Suốt buổi chiều hôm đó tôi đi lang thang. Tôi đến quán rượu số 128 và gọi mang loại Gò Đen. Ông chủ nói rằng loại Gò Đen đã hết nên tôi đành phải mua chai rượu Hà thủ ô. Tôi uống để nhớ nàng. Nàng không yêu tôi nhưng tôi không muốn mất nàng. Đối diện với người con gái thì bất cứ chàng trai nào cũng tỏ ra cao thượng, dù là giả vờ nên tôi định giới thiệu người bạn nhạc sĩ của tôi cho nàng. Hắn là một nhạc sĩ chưa được tổ chức công nhận nhưng rất xứng đáng là một nhạc sĩ.

Họ gặp nhau vào năm ngày sau đó tại buổi khiêu vũ ở Nhà Văn hóa Lao động. Tôi ngồi ở vỉa hè với cốc cà phê đen và ngắm những đôi tình nhân dẫm qua lá khô trên mặt đường. Một gã phế nhân ẳm đứa nhỏ khoảng vài tháng tuổi và để đầu nó chúi xuống đất đi ăn mày. Tôi cho tay vào túi và phát hiện không còn đủ tiền, nên thôi.

Hai tuần trôi qua, nàng không đến tìm tôi như ngày trước. Tôi cũng không muốn gặp nàng chi nữa. Khoảng thời gian ấy, vào lúc chiều tôi đi đến bến Bạch Đằng nhìn những con tàu lừng lững trôi về phía biển và những con đò sang Thủ Thiêm… Có một lần tôi bị bọn móc túi cuỗm đi cái bóp có thẻ Đoàn và những phiếu ăn ở phía trong.

Nàng gặp lại tôi vào buổi trưa khi tôi đang ngồi nơi quán “Tí Ti”. Lúc ấy tôi vừa uống cà phê vừa xem bức tranh “Vénus endormie”. Nhìn bức tranh, nàng đỏ mặt như những người con gái thường đỏ mặt.

“Sao?” – Tôi hỏi.

“Một kẻ ba hoa!” – Nàng bĩu môi.

“Lạ!”.

“Chả cứ nói chính trị với con gái. Mọi người đều bất tài và chỉ có nhạc sĩ như chả mới có tài”.

“Chắc nó đùa”.

Tôi bênh vực cho thằng bạn nhạc sĩ của tôi dù tôi chưa hiểu gì về tính tình của nó. Nàng im lặng. Tôi nhìn luồng gió xoáy từng đụn cát trên đỉnh đồi. Sau đó nàng chê tôi là mất lịch sự khi không mời nàng uống nước. Tôi xin lỗi và gọi ly trà đá. Có một nhóm sinh viên tóc dài, mặt ngầu và một nhóm sinh viên tóc ngắn như ở tù bước vào. Theo sau là hai cô gái ăn mặc kiểu Việt kiều, vải mong mỏng. Họ huýt sáo ầm ĩ…

Chúng tôi ra khỏi quán và đi về phía rừng tràm. Nàng như con chim nhỏ cứ líu lo quanh những bụi cò ke. Chúng tôi hái được một nón đầy trái cò ke chín.

“Hắn được không?” – Tôi hỏi.

“Không” – Nàng nhìn tôi, rất lạ.

“Người khác nhé?”.

“Ờ, nhưng phải khá”.

Dạo ấy tôi hiểu từ khá của nàng là giàu. Tôi trách nàng cho là tôi nghèo nên không để tôi vượt quá tình bạn.

Sau lần thi kỳ I khoảng một tháng, tôi giới thiệu với nàng người anh họ của tôi ở Hải quan. Hai người cười với nhau ở lần gặp đầu tiên và tôi không nhìn lâu cái cảnh gây khó chịu cho tôi.

Tiếp theo những ngày ấy là tôi bắt đầu vào việc làm tiểu luận. Tôi lê lết ở Thư viện Quốc gia và các đại lý sách báo nên hình bóng nàng thỉnh thoảng chỉ lóe lên chừng mười lăm phút trong một ngày. Tôi thường uống cà phê gần nhà thờ Đức Bà. Mọi cô gái tóc dài đi ngoài đường tôi đều ngỡ là nàng. Nhưng họ đều dửng dưng với tôi như nàng đã dửng dưng.

Lúc đó có một người con gái đi đến và nói:

“Anh yêu! Cho em xin điếu thuốc” – Cô ta tự nhiên kéo ghế.

“Buồn ngủ à?” – Tôi hỏi.

“Thì anh biết đó. Cả đêm…”.

“Đã lâu chưa?”.

“Gần một năm. Rất bảo đảm và rất trẻ”.

“Tôi ngỡ là thiếu nhi nghĩa địa chứ!”.

“Anh đùa dai!”.

“Ta yêu nhau nhé?”

Tôi đề nghị thẳng thừng điều ấy khi chợt nghĩ ra cách để trêu tức Fim. Khi đó là tháng Năm và trời thường đổ những trận mưa nhỏ, thật buồn.

Tôi biết vào đêm chúa nhật nàng hay đến Nhà Văn hóa Thanh niên. Quả nhiên nàng đã gặp tôi trong lúc tôi đang giả vờ âu yếm cô gái hành nghề mãi dâm mà tôi không cần biết tên. Tôi thấy nàng mím môi và bỏ đi về phía bãi gởi xe. Tôi vội buông cô gái và chạy theo nàng nhưng nàng đã lẩn mất giữa dòng người.

Anh họ tôi quát lên khi gặp tôi:

“Thằng ngốc, Fim nó yêu mày đó!”

“Điên!” – Tôi nói.

“Tao đã qua mấy mùa kháng chiến, tao biết”.

Và anh bỏ đi buồn bã như một người lính thất trận. Tôi cho tay vào túi quần vừa đi vừa huýt sáo như những người đàn ông châu Âu hay đi bách bộ dọc đại lộ vào những buổi sáng.

Nàng tránh gặp mặt tôi và không để lại một lời nói. Thấm thoát đã đến ngày tôi chia tay với trường đại học. Tôi đến tìm nàng nhưng các bạn nàng bảo rằng nàng bệnh. Tôi đi đến nhà người dì Ê – đê của nàng ở đường Đinh Tiên Hoàng nhưng bà nói là nàng đã đi Pleiku. Bà mời tôi vào nhà như một người thân quen lâu chắc là hàm ý để khoe những tài sản mà bà vừa sắm được. Tôi không nhớ gì về việc những vật ấy đã mua hồi nào và của nước nào theo lời bà nhưng tôi nhớ là tôi có xem quyển Album. Trong đó có ảnh của tôi và phía sau đề hàng chữ “Vua ngốc!”.

Tôi từ giã bà Ê – đê và đón ô tô buýt đến quán cà phê “Tí Ti”. Tôi ngồi đó suốt xế chiều và đêm tối. Mưa tháng bảy dai dẳng xào xáo lòng người. Ở quán, họ mở nhạc Trịnh Công Sơn. Tôi không khóc vì mắt tôi không có nước nhưng tôi ước rằng mắt tôi sẽ có nước.

oOo

Hơn mười năm rồi tôi sống ở Bến Tre và không một lần có ý định trở lại Sài Gòn. Tôi cũng biết rằng nàng đang công tác ở ngành dịch thuật. Nàng đã trở thành một nhà văn dịch nổi tiếng.

Tôi gặp lại nàng ở Sài Gòn vào tháng chín khi nàng đang uống cà phê một mình nơi quán “Tao Nhân”. Tôi ngồi xuống trước mặt nàng. Nàng sững sờ và sau đó thì khóc. Tôi đưa tay định lau những giọt nước mắt trên má nàng nhưng rồi dừng lại khi mắt tôi chạm vào bụng tròn của nàng.

“Fim đã lập gia đình?” – Tôi hỏi.

“Không!” – Nàng cúi mặt.

Suốt đời vẫn một tiếng không ấy. Và tôi đã hiểu điều tôi không muốn hiểu. Tôi đốt một điếu Scott và nhìn ra đường. Ở đó đang có những giọt mưa nhảy nhót.

“Ngày ấy tôi có đến tìm Fim”.

“Em biết… Nhưng… Fim không hề đi Pleiku!”.

Tôi muốn cười vang như để hả hê cơn tức tối tích tụ đã hơn mười năm. Nhưng tôi thấy như thế là tồi nên tôi im lặng.

Chiều hôm ấy, khi chia tay nàng và hẹn sẽ còn gặp nhau, tôi đến quán cà phê “Tí Ti”. Chủ quán là một cô bé cũng có bộ ngực nhỏ nhưng đôi mắt lại nghiêm nghị. Cô bé không biết tôi có một thời thường ngồi đây nên tự dưng tôi cảm thấy mình như đang lạc lõng ở xứ nào.

“Hạ tí ti đâu?” – Tôi hỏi.

Cô bé nhìn tôi lạ lẫm và chỉ ra phía đồi. Tôi thấy một nấm mồ trơ vơ. Sau đó cô bé kể cho tôi nghe vì sao chủ quán “Tí Ti” tên Hạ chết. Hạ tự tử khi đã gần kề ngày sinh vì kẻ lén lút ân ái với nàng bỏ đi về phương khác.

Tôi nhớ tới Fim. Tôi mường tượng cảnh nàng mang thai, thai hoang. Bây giờ, trước cốc cà phê, liệu tôi có dám chấp nhận làm cha cái thai ấy để tìm lại một tình yêu mà nàng đã cố công che giấu ở thời tuổi trẻ? Và chúng tôi sẽ lại tiếp tục giấu người đời một sự thật mà sự thật ấy đang hăm dọa đánh gục tiếng tăm của nàng, của một nhà văn dịch. Nếu hôm nay tôi không ngẫu hứng mà trở lại Sài Gòn thì mọi việc sẽ đi về đâu? Ở đời có vô vàn cái ngẫu nhiên cũng như ngẫu nhiên cha và mẹ tôi yêu nhau để ngẫu nhiên mà tôi được hiện diện. Tôi cười ha ha một mình nhưng tôi thừa hiểu là tôi rất tỉnh táo.

Gió réo u u qua khoảng đồi. Ngoài đường, một nhóm sinh viên đang dầm mưa đi về phía ký túc xá.

Vũ Hồng

Từ trang DĐQGHCUC