Thursday, April 2, 2026

Thương Chưa Kịp Đã Vội Đi - Thuyên Huy

 

Thương Chưa Kịp Đã Vội Đi

Chuyện viết mượn một chút thật, còn lại chỉ là hư cấu




 

    Kontum, một tỉnh nhỏ và lẻ loi của rừng núi cao nguyên, nằm cách Pleiku, thủ phủ vùng hai chiến thuật không hơn bốn mươi cây số. Phía bắc Kontum, hai quận Dakto, Daksuk, nằm sâu cạnh ranh giới Quảng Ngải đã bị chiếm, từ những ngày mùa hè đỏ lửa. Ngồi trên trực thăng người ta có thể thấy rõ ràng bóng dáng bộ đội Bắc quân đi qua đi lại quanh vùng, nhất là sau ngày có hiệp định Ba Lê. Tỉnh lỵ không có bao nhiêu con đường, thành phố chạy quanh chạy quẩn cũng chỉ là mấy dãy phố bao quanh cái chợ tỉnh luôn vắng người từ xế trưa.

*

    Từ đỉnh núi Kompa bốn mùa mù sương nhìn xuống, Kontum như cái lòng dĩa tròn đơn độc. Sông Dakla, con sông chảy ngược giòng, đổ về núi thay vì ra biển, uốn mình chia đôi thành phố, hai bờ cát trắng phau, khác Pleiku mịt mùng bụi đỏ, lặng lờ, dưới cái cầu nửa sắt nửa xi măng dẫn vào tỉnh lỵ, từ hướng Pleiku lên. Bên này cầu, ngôi nhà gỗ mung hai tầng lầu, dân ở đây thường gọi là Biệt Điện vì đó là nơi dùng làm nhà nghỉ mát cho Tổng Thống , mỗi khi lên cao nguyên, lúc còn sống và còn quyền, là nơi giờ trở thành cư xá cho dăm ba công chức cao cấp, độc thân trong Nam ra tỉnh ở.

*

     Sau lưng là góc công viên nhỏ, cỏ xanh dầy đặc và hoa leo đủ loại vây quanh cái bia đá “ghi ơn chiến sĩ màu xám bám đầy rêu. Cuối phố, qua trường trung học tỉnh, chạy vòng theo dưới đồi, đường về xã Phương Quý, hai bên mấy dãy rừng cà phê hun hút. Lính trận trên phố thường nhiều hơn dân trừ những giờ tan trường có chút màu trắng áo dài. Kontum không có bao nhiêu ngày nắng trọn, trời cứ khói sương mờ mờ lành lạnh quanh năm.

*

    Chợ có độc nhất một rạp chiếu bóng Diệp Kính, ít khi mở cửa trễ về đêm. Quán cà phê với cái tên ngồ ngộ “Forget Me Not”, do hai chị em, người từ Đà Lạt lên làm chủ, trên đường Ngô Quyền hình như lúc nào cũng thấy đông khách. Lác đác một vài thiếu nữ Thượng, nặng nề mang gùi bán hoa Lan rừng, đi lên đi xuống trong buổi chợ sớm.

*

    Mới đó cũng đã gần hai tháng, kể từ ngày Lâm lên làm việc ở Kontum. Chỗ làm việc nằm trên một con đường dốc, lặng im ẩn mình sau hàng cây thông xanh thẳng tấp bao quanh, lẻ loi, xa phố chính hai ba cây số. Bạn bè ở đây không có mấy ai, vài anh Trưởng ty hoặc Phó quận độc thân từ miền Nam ra, không còn thêm ai nữa. Chiều chiều tụ năm tụ ba, không tập tành đánh quần vợt thì bài bạc cho qua ngày tháng. Đêm ở đây xuống rất nhanh, chưa thấy hết giờ làm việc thì phố xá đã lên đèn, trời mù sương lạnh, ít khi thấy người lang thang ngoài đường ngoại trừ những chiếc xe cảnh sát tuần tiễu mờ mờ lên xuống, không có tiếng súng lưa thưa nổ xa xa đâu đó như những ngày ở Tây Ninh nhưng vẫn thấy ánh sáng hỏa châu bập bùng tận một phía bên trời.

*

    Căn nhà nhỏ được một người nhân viên tốt bụng cho Lâm ở, nằm cạnh bờ sông Dakla, cách hàng rào khu gia cư của thương phế binh khoảng mươi thước. Lâm thường thả bộ một mình, dọc theo bờ cát trắng phau khi con nước xuống, nhìn mặt trời đỏ bầm chầm chậm lặn phía sau rừng cuối xã Phương Hòa. Thỉnh thoảng Lâm theo anh Nông, thư ký kiêm thông dịch viên tiếng Thượng, lớn hơn vài tuổi, gốc người Ra-đê, có Tú tài một, được tuyển vào làm việc cho tỉnh từ năm ngoái, lên buôn Thượng chơi, ngồi sàn nhà rong, tập uống rượu Cần, ngọt lần đầu nhưng say nằm liệt lúc nào thì có trời mới biết.

*

    Theo anh, Lâm cũng quen dăm ba cô gái. Mấy người bà con của anh Nông sống trong buôn, đi săn trong rừng sâu, hái cho Lâm vài cụm hoa Lan rừng đẹp lạ lùng, treo trên tường, quên cả tưới nước, cụm hoa vẫn tươi một màu vàng rực rỡ. Lâm đã thấy lòng mình se thắt, ngậm ngùi nhiều đêm, khi nhìn cụm hoa Lan vô tội vô tình phơi màu, ẩn trên tường vôi trắng. Cái màu áo mà Trân mặc trong ngày gặp Lâm, tại quán sinh tố Hằng Phương, một chiều đầy nắng ở Tây Ninh, ngày mà lòng Lâm thà “về yêu hoa cúc, không mến lá sân trường”. Hình như Lâm đã sống quá dài trong ray rứt, trong lạnh lùng. Kỷ niệm của một đời yêu nhau chừng như tan tác buông xuôi theo năm dài tháng đợi. Lâm hờ hững sống đời con tằm, cứ lặng lẽ nhả tơ trong ổ kén quạnh hiu xanh lá.

*

    Trời ở đây giờ đã cuối mùa thu, dăm ba cành lá thông khô, khẳng khiu gãy vụn, nằm trơ trọi bên những con đường trên dốc quanh phố trong những sáng mù sương, buồn da diết. Cuối thu lập đông, mới giao mùa mà Kontum lạnh buốt. Đường phố lạ hẳn lên, áo len đủ màu đủ sắc, từ ngõ hẹp đầu chợ đến khắp sân trường. Ly cà phê nóng chợt trở thành một cái gì không thể thiếu mỗi sáng, trước khi đến sở làm, dù có muộn màng, ngồi bên này nhìn con sông Dakla, sương phủ mịt mù như khói tỏa, mới hiểu lòng ai buồn sương khói mờ nhân ảnh, Lâm lẻ loi ở Kontum những ngày tháng đó.

*

    Thứ bảy chủ nhật cuối tuần, thỉnh thoảng, đôi ba lần, Lâm theo mấy người bạn bên tòa Hành Chánh xuống Pleiku, cái thành phố buổi chiều quanh năm mùa đông. Tỉnh lỵ Pleiku lớn hơn và nhộn nhịp hơn Kontum vì là bản doanh của Quân Đoàn 2 và Vùng 2 chiến thuật. Phố xá không khác nhau cho lắm, cũng những con đường đồi dốc ngoằn ngoèo, cũng dăm ba hàng cây thông thẳng tấp. Phi trường Cù Hanh về chiều, nếu không có chuyến bay đêm nào đó, buồn như một nghĩa trang chiều ba mươi tết.

*

    Đâu đâu cũng là bụi đỏ, bụi đỏ nhuộm công viên, phố chợ trong ngày hanh nắng, bụi đỏ in dấu chân người trong ngày mưa lầy lội. Bọn họ lang thang hết đường Hoàng Diệu, khu tắm hơi đấm bóp rồi qua Phượng Hoàng nhìn thiên hạ nhảy đầm trong tiếng nhạc bập bùng. Đêm ghé quán Vông Vang, uống cà phê Ban Mê Thuộc nghe nhạc tình buồn, khóc đời cô lữ trước khi trở lại khách sạn Thanh Lịch, quăng người xuống giường, đêm ngủ quên, sáng ngày dậy muộn.

*

      Rảnh rỗi hơn, trên đường về lại Kontum, vòng qua Biển Hồ, quay xuống quận Lệ Trung, xem thằng bạn tên Nhựt ngồi tán gái sơn cước, bằng tiếng đồng bào Thượng, học tới học lui vẫn còn ngọng nghệu thấy mà thương. Vào điạ phận Kontum, cố nhấn ga cho xe chạy nhanh khỏi ngọn đồi trọc Chupao, nơi lính Dù VNCH quần thảo với Bắc quân, cày nát từng gốc cây ngọn cỏ vài năm trước, nếu thấy nắng chiều tắt sớm phía sau lưng, mà thường thường nắng chiều hay tắt sớm.

*

    Không đầy một tuần lễ, sau ngày mất Ban Mê Thuộc, thành phố Kontum bắt đầu di tản, tỉnh lỵ hỗn loạn như một gánh hát rã hàng không tiền trả tiền mướn rạp. Công chức quân nhân, nhỏ lớn mặc ai, không còn thấy gì là lệnh lạc. Các buôn làng Thượng im lìm thu mình trong màn sương dưới núi. Sáng thứ bảy, lái xe lên chỗ làm, anh Nông, thư ký đã đứng chờ Lâm ngay cổng ra vào, người lính nghĩa quân, thường gát trong cái chòi canh không thấy bóng. Anh Nông lo lắng nhìn:

- Thưa ông, không còn ai trong đó đâu, họ đi hết rồi

Lâm ngỡ ngàng chưa kịp đáp, anh tiếp theo với vẻ mặt buồn vời vợi:

- Tôi nghĩ chắc ông cũng lo về Sài Gòn đi, họ đã về Pleiku từ chiều hôm qua, ngay sau khi đóng cửa.

- Rồi còn anh thì sao? Lâm đắn đo hỏi:

Anh lắc đầu cười gượng:

- Tôi là người ở đây, thì đi đâu bây giờ!

Anh lên xe Honda nổ máy, chậm ra đường, quay đầu nói vọng lại: 

- Cám ơn ông, chúc ông bình an, mau gặp lại gia đình.

Lâm đứng nhìn theo bóng anh mất hút, ngược hướng đoàn người bỏ đi từ phía xã Phương Qúy, buồn muốn khóc.

    Trở lại nhà, quơ vội mấy thứ cần, quăng đại lên xe, Lâm lái qua Biệt Điện, đón đám bạn công chức, chen lấn lớp người lớp xe, hấp tấp qua cầu, thản nhiên, con sông hiền Dakla vẫn lặng lờ chảy ngược lên rừng, chưa kịp thương anh đã vội bỏ Kontum mà đi, một sáng giữa tháng Ba nghiệt ngả.

 

Thuyên Huy

Viết lại từ một câu chuyện cũ

No comments: