Tiểu Long Nữ , Khối Tình Chưa Tan - Lê Vĩnh Húy

 

Tiểu Long Nữ - Khối Tình Chưa Tan

 

Hè 1962, tin dữ từ tờ Minh báo ở Hương Cảng loan ra, làm rúng động toàn thể hải ngoại Hoa nhơn: Bạch y Tiên tử Tiểu Long Nữ đã gieo mình tự tận, ngọc nát châu chìm ở Đoạn Trường nhai.

Lê Vĩnh Húy

 

Hỡi ôi, thiên lý ở đâu? Nhơn luân ở đâu? Thằng ngu nào nghĩ ra trò hoang đường tới vậy?

Lập tức thơ từ, điện tín, và cả giấy tiền vàng bạc khắp năm châu tới tấp gởi về tòa soạn Minh báo. Ngoài ra, người ta còn đăng bài trên báo khác, thậm chí biểu tình, một hai đòi cô Long phải sống.

Hồi đó chưa có internet, càng chưa có mạng xã hội, nhưng áp lực mạnh tới nỗi Kim Dung phải chìu lòng người hâm mộ, sửa lại đoạn kết Thần điêu Hiệp lữ.

Đây không phải lần đầu dư luận can thiệp, sửa lưng tác gia. Trước đó, người ta đã đòi Kim Dung phải đổi tên họ Tiểu Long Nữ.

A. TÊN HỌ TIỂU LONG NỮ

Lúc đầu, cô Long có họ tên đàng hoàng, là Long Bích Hà 龍碧霞.

Bích Hà là “cầu vồng biếc”, tượng trưng đạo cốt tiên gia. Lý Bạch đời Đường có câu:

羨君無紛喧 Tiện quân vô phân huyên

高枕碧霞裡 Cao chẩm bích hà lý

(Ngưỡng mộ ông không bị nhiễu loạn; Gối đầu trong ráng biếc)

Tạ Ngao đời Tống cũng viết:

晚風吹袂過船去 Vãn phong xuy duệ quá thuyền khứ

看鶴上天衝碧霞 Khán hạc thướng thiên xung bích hà

(Gió chiều lùa tay áo đưa thuyền đi;

Nhìn chim hạc xông lên ráng biếc)

Họ Long, tên Bích Hà, thì là rồng vờn “mống chuồn”, tiên khí phiêu phiêu còn gì!

Nhưng thiên hạ lại nghĩ khác.

Trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, có “Bích Hà nguyên quân” là nữ thần bảo hộ việc sanh nở (tương tợ bà “Mẹ sanh Mẹ độ” ở Nam Việt Nam). Thành ra tên Bích Hà khiến liên tưởng tới vụ đẻ đái, đậm mùi tục khí!

Thiên hạ kêu rêu quá, khiến Kim Dung phải đổi cho nhơn vật từ họ Long ra tên Long. Bởi vậy, khi Dương Quá hỏi họ tên, cổ nói: “Ta không có họ, chỉ biết mình tên Long. Lúc nhỏ, Tôn bà bà vẫn kêu là Long nhi”.

Vì chỉ biết cổ tên Long, tuổi lại còn trẻ, nên giang hồ kêu Tiểu Long Nữ. Đây là biệt danh, không phải họ tên thiệt.

Mà biệt danh nầy lại ngoắt ngoéo éo le lắm nỗi.

Cũng trong dân gian, từ thời Tống đã lan truyền chuyện hồn ma một đạo cô. Cô nầy quê quán ở Nam Xương thuộc tỉnh Giang Tây, vân du suốt một giải Ba Thục. Sau khi hóa, đạo cô hiển linh, ảnh hưởng khắp Ngô-Sở, với biệt hiệu “Ngô thành Tiểu Long Nữ”.

Tiểu Long là rồng nhỏ. Rồng còn nhỏ thì đâu thể làm mưa làm gió. Đã vậy rồng nầy lại sống trong Cổ Mộ, thì khác gì con rắn?

Mà quả thiệt, người Tàu vẫn có thói thậm xưng kêu rắn là rồng. Như trong Lộc đỉnh ký có “Thần Long đảo”, chính là hòn đảo toàn độc xà.

Thành thử “Tiểu Long Nữ” thiệt ra đồng nghĩa với “Xà nữ”.

Phái Cổ Mộ đời thứ ba có hai kỳ nữ, thì cô chị giết người như ngóe, lừng danh Xích Luyện tiên tử. Xích Luyện là loài rắn độc, nên cô em cũng bị đám bàng môn tả đạo vu cho là Xà nữ – nghe y như chuyện Thanh xà Bạch xà. Đã vậy, tuy Thần điêu Hiệp lữ không có thầy chùa Pháp Hải phá hoại lương duyên, nhưng có đạo sĩ phái Toàn Chơn hút trộm nhụy ngọt nước nhứt, làm điên đảo mối chung tình.

Kim Dung là “bậc thầy đặt tên” (Thủ danh Đại sư 取名大師). Ông dư sức kiếm tên khác xứng hợp cho Long Bích Hà. Nhưng chuyến nầy ông thây kệ, cứ để gọn lỏn “Long nhi”. Đây là nhơn vật chánh vô danh tánh duy nhứt của Kim Dung. Từ đó, nhắc tới người nầy, chúng sanh chỉ có hai cách xưng hô: hoặc bắt chước Dương Quá kêu làm “cô cô”, hoặc học theo tụi giang hồ miệng thúi kêu là “Tiểu Long Nữ”, vậy cho đáng đời!

Đó là cách nhà văn xử trí dư luận.

Nhưng tới chừng bị chúng “góp ý” lần hai đòi cô Long phải sống, Kim Dung lại thành tâm chỉnh sửa, có lẽ ông cũng không đành để cổ chết.

B. ĐOẠN KẾT CÓ HẬU CHO CÔ LONG

Ban đầu, ý định của Kim Dung là hóa kiếp cho cô Long, để Dương Quá sống nửa đời còn lại với Quách Tương.

Chữ Quá trong tên Dương Quá 楊過 nghĩa là “sửa lỗi” (cải quá)[1]. Quách Tĩnh biểu Mục Niệm Từ đặt tên nầy, ý mong mai sau đứa nhỏ sẽ sửa chữa những lỗi lầm của tía nó. Còn Hoàng Dung lấy tên thành Tương Dương vợ chồng mình trấn giữ, đặt tên con gái là Quách Tương 郭襄. Tương nầy còn là “hoàn thành, thành tựu”. Ngay từ lúc đặt tên hai đứa, Kim Dung đã hình dung kết thúc viên mãn theo ý ông: Quách Tương sẽ giúp Dương Quá thành tựu, sửa chữa lỗi lầm đời trước, hai nhà Dương-Quách kết nghĩa thông gia, kề vai diệt ngoại xâm, đúng như ý nguyện của Dương Thiết Tâm với Quách Khiếu Thiên năm xưa ở Ngưu gia thôn.

Sửa lại đoạn kết Thần điêu Hiệp lữ, Kim Dung buộc phải kéo cô Long lên khỏi đáy vực. Nhưng ông đành hanh, không chịu kéo liền mà ngâm đó miết mười sáu năm.

Con số mười sáu nầy ẩn chứa huyền cơ.

Trước sau cô Long bốn lượt dứt áo rời khỏi Dương Quá. Bốn bốn mười sáu. Lúc nhẩy xuống vực, cổ đã ngoài đôi mươi. Chôn mình đáy vực mười sáu năm thì còn kịp nối duyên ân ái, nếu để lâu nữa e đã ra hai cái thây khô, trùng phùng làm đách!

Tàu có thành ngữ “nhị bát niên hoa”, ý nói mười sáu là lứa tuổi đẹp nhứt trong đời cô gái. Mười sáu năm, đủ để con nhỏ Quách Tương còn trong tã thuở nào kịp lớn lên thành cô nương khả ái. Mười sáu năm xa cách, cũng là uổng mất một độ niên hoa của cô Long…

Sau nầy Kim Dung than, Thần điêu Hiệp lữ là tác phẩm thất bại nhứt của ông. Nhiều người cho là bởi ông đã nhượng bộ đám nhiễu sự sửa lại đoạn kết, khiến mạch truyện xộc xệch, nhiều chỗ gượng ép. Nhưng đây là bộ truyện dài hơi, lại phải viết gấp để kịp đăng nhựt báo. Đòi hỏi nó liền lạc vô khuyết là chuyện không tưởng.

Có điều, Thần điêu Hiệp lữ đúng là không xứng kêu truyện kiếm hiệp, vì trong đó không hề thấy chữ “Hiệp”, mà chỉ có chữ “Tình”.

Nó mở ra cũng như đóng lại với câu ca ai oán:

“Hỏi thế gian, tình là giống ôn gì,

Mà làm cho sống chết khôn nguôi?”

Tiếng là tiếp nối Xạ điêu Anh hùng truyện, nhưng Thần điêu Hiệp lữ lại bẻ ngoặt, làm tiêu tùng hết giang hồ hiệp cốt. Đâu rồi hào tình vạn trượng của Quách Tĩnh-Hoàng Dung? Ở đây chỉ thấy hầu hết nhơn vật quay cuồng, bị ái tình chi phối tới mức cực đoan khác thường. Để rồi dẫn tới cái kết tuy “có hậu” nhưng không khỏi khiến người đọc ngậm ngùi: Cô Long thất tiết, Dương Quá cụt tay, thành ra cặp đôi “thiên tàn địa khuyết”; hay nói nôm na, chỉ là “rổ rá cạp lại”.

Vậy mà đây lại là tác phẩm cuốn hút, nhiều người say mê tới nỗi can thiệp thô bạo, đòi sửa đổi số phận cô Long. Lỗi nầy chính do Kim Dung, tại ông tả Tiểu Long Nữ quá đỗi xuất thần mà ra nông nỗi.

C. TUYỆT ĐẠI GIAI NHƠN

Trong truyện Kim Dung thiếu gì gái đẹp. Nhưng chưa người đẹp nào được ông nâng niu trân trọng bằng cô Long. Riêng tả dung nhan cô thôi, ông đã tuôn hơn bốn mươi thành ngữ, mỹ từ: đẹp tợ thiên tiên, thế gian hiếm thấy, dung nhan thoát tục, vẻ đẹp tuyệt trần…

Cô Long đúng tài mạo song toàn. Dung mạo đã siêu nhiên thoát tục lại tinh thông âm luật, vận dụng âm nhạc vô võ công, cô có thể dùng tiếng đờn tương thông với tha nhơn.

Làn da trắng mịn như tuyết, vẻ thanh tú rạng rỡ sương mai. Võ công cái thế, ra chiêu lại phiêu hốt lâng lâng, nhẹ nhàng như thiên nữ rắc hoa.

Thẳng thắn, cao thượng, tấm lòng cô rộng mở bao dung tới cả những kẻ hại mình mém chết. Hai mươi tuổi, cô nắm được yếu chỉ thiền cơ, luôn thong dong tự tại trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Trúng kịch độc thấu tạng phủ, cô vẫn ung dung đàm đạo lẽ sinh tử với đại sư Nhất Đăng (Đoàn Nam đế).

Từ đạo cô Hồng Lăng Ba đệ tử Lý Mạc Sầu, cho tới Hốt Tất Liệt hoàng đế khai quốc nhà Nguyên, khi nhìn thấy cô Long đều giựt mình cùng chung ý nghĩ: “Sao trên đời có người đẹp tới vậy!”

Đã vậy, từ nhỏ cô đã luyện khinh công thượng thừa Thiên la Địa võng thế, hàng đêm vẫn ngủ trên sợi dây thoải mái như người ta nằm võng, vẻ phiêu hốt đó khác gì Lăng ba Tiên tử. Y phục cô lại toàn trắng, gợi lên hình tượng Bạch y Đại sĩ Quan Thế Âm.

Do vẻ đẹp cô Long vượt xa bút mực thường tình, đâm ra báo hại nhiều người đẹp sau nầy.

Từ đó tới nay (1960-2025), Thần điêu Hiệp lữ dựng thành phim mười bốn lần, vai Tiểu Long Nữ đều do các minh tinh nhan sắc khuynh thành đóng, như Trần Ngọc Liên, Ông Tịnh Tinh, Phan Nghinh Tử, Lý Nhược Đồng, Phạm Văn Phiên, Ngô Thiến Liên, Trương Tử Mộc, Mao Hiểu Tuệ, Vương Tử Thuần… Trong số đó, người được Kim Dung đánh giá cao là Lưu Diệc Phi. Ổng khen vầy: “Lưu Diệc Phi là người có thần thái của Tiểu Long Nữ nhứt”. Có thần thái nhứt, tức là vẫn chưa đạt được thần thái.

Đạt sao được, khi mà chỉ hạ một câu, Kim Dung thổi bay hết thẩy đại minh tinh.

Hãy đọc đoạn nầy, khi thằng nhóc Dương Quá lần đầu gặp cô Long:

Dương Quá ngẩng lên, bắt gặp ánh mắt cô. Trước mắt nó là một cô gái thanh tú tao nhã, đẹp tới mức nó không nỡ nhìn thẳng vô. Nhưng vẻ mặt cô lại lãnh đạm, thờ ơ. Người nầy quả thiệt trong trắng như tuyết, lạnh lùng như băng. Nó không sao đoán được cô đang vui hay quạu, buồn bực hay hân hoan. Vì vậy nó không khỏi sợ hãi: “Cô nầy làm bằng pha lê hay là người tuyết? Là người hay là ma là tiên?” Tuy giọng nói cô êm ái du dương, nhưng lại không chút ấm áp, ân cần nào. Nó sững sờ không thốt nên lời (Hồi 5 – Hoạt tử nhân mộ).

Đẹp tới mức người ta không nỡ nhìn thẳng vô, đó chỉ có thể là tiên nữ, hoặc bồ-tát.

Nếu trong lòng không sẵn Tây Thi, làm sao tả đặng người đẹp nao lòng tới vậy?

Tây Thi đó là ai?

Có nhiều đồn đại quanh vụ nầy, nhưng tất cả chỉ là lời đồn, chẳng có gì làm bằng, tưởng không cần kể ra đây. Hãy cứ biết đó là người tình trong mộng của Tra Lương Dong [2] tiên sinh. Người đẹp đó đã kết hôn, nhưng lêu lêu, chú rể lại không phải Thái Đẩu kiếm hiệp tác gia Kim Dung!

Con cá sẩy thường là cá bự. Nhờ mối u tình day dứt khôn nguôi nầy, Kim Dung mới chuốt nên Tiểu Long Nữ điển hình cho Cái Đẹp, cứu rỗi khắp tụi thất tình trong cõi ta bà…

_________

[1] Tả truyện: “Nhơn thục vô quá, quá nhi năng cải, thiện mạc đại yên” 人孰無過，過而能改，善莫大焉 (Làm người ai khỏi phạm lỗi lầm, biết sửa chữa lỗi lầm mới thiệt là đức hạnh).

[2] Tra Lương Dong 查良鏞: Lương 良 là tốt lành, ôn hòa, thân thiện. Dong 鏞 là thứ chuông lớn thời xưa; ngụ ý cổ điển, trang nhã. Chữ nầy phiên âm đúng phải là “Dong”. Nhưng ở núi Rau Răm, thôn Vịt Lộn, quận Ba Đình, thuộc Bắc Câu Lô châu có một truyền thuyết: Đứa nào đọc nó là Dong sẽ bị bà cố bắt. Thành thử từ sau 1975, chúng đều đọc Dong ra Dung. Bút hiệu “Kim Dung” 金庸 là do chữ Dong bẻ đôi mà thành.

Lê Vĩnh Húy