Dòng Đời Nước Vẫn Đục
Viết để
nhớ ngày giỗ của các bạn tôi, những người không phải là nhân vật trong truyện,
nhưng đã đóng trọn vai mình, ở màn cuối của vở tuồng đời mà đất trời sắp đặt
Giữa
trưa, chở ông bác lớn tuổi, từ miền Tây lên Sài Gòn, vừa ngừng xe cho ông xuống
phía bên này góc đường ngã tư Cao Thắng – Phan Thanh Giản, mưa lại trút xuống
ào ào, mặc dù cơn mưa lớn từ khuya đêm qua đã tạnh hẳn từ lúc trời hừng sáng,
lâu lắm rồi mới thấy Sài Gòn có trận mưa như vậy, nơi mà người ta quá quen với
chuyện mưa đến nắng đi bất chợt trong ngày. Thuận nhanh chân, đẩy cái xe Honda
cũ, đời của những năm 1967, còn chạy tốt, được người chị gái, con của ông cậu
bà con bên ngoại, nhà bên bến Bình Đông, cho mượn làm nghề chạy xe ôm kiếm sống,
sau ngày ở tù “tập trung cải tạo” về,
leo lên lề đường rộng, trước cửa rạp hát Đại Đồng, tấm bảng quảng cáo cho đêm
hát của đoàn “kịch nói Kim Cương” dựng
chắn ngang một khoảng lớn, mù mờ trong màn nước, người đi đường, người gánh gồng
bán hàng rong, có cả bộ đội, xe đạp, xe gắn máy, đứng nép chật nức suốt một quảng
dài dọc theo lề hai bên rạp. Tay vuốt nước trên mặt, tay vịn ghi-đông xe, may mắn
tìm được chỗ trống, khuất sau cái máng xối, xem ra khô ráo, dưới mái hiên của
căn nhà, sát bên cạnh cái xe bán bò vò viên ngày còn đi học, dựng xe ngoài mưa,
Thuận vừa đứng gọn lõn vào, khẻ gật đầu chào ai đó bên cạnh, không biết đàn ông
hay đàn bà vì cái bao ni lông dầy che trùm khuất cả mặt, cùng lúc đó, một người
thanh niên trong cái áo lính bạc màu, năm sáu lổ vá, dài gần tới nửa đùi, che
khuất cái chân trái cụt cao, ướt sủng dù trên đầu có được cái nón tai bèo rộng
vành, khập khểnh nhắc từng bước, bằng chiếc nạng gỗ nứt nẻ, đứng xớ rớ giữa mưa,
nhìn cái chỗ của Thuận thèm thuồng tiếc rẻ, Thuận nép sát vào tường nhà, làm dấu
gọi anh, anh đứng ghé một bên, không ai nói tiếng nào, hai người cùng nhìn một
phía ra đường chờ, mưa vẫn kéo dài, vẫn nặng hột, trời lành lạnh dù đã quá giữa
trưa.
Nắng vội vàng hé sáng,
rực lên đâu đó, không thèm buồn chờ mưa dứt những giọt cuối trên đường, xe cộ lại
nhốn nháo, xuôi ngược hối hả đi như mọi ngày, đám người đứng trốn mưa không còn
ai ở đó, họ đã bỏ đi từ khi mưa bắt đầu nhẹ hột. Thấy chưa có chuyện gì phải vội
phải vàng, Thuận kéo nón che đầu xuống, không nhìn lên, thong thả rút cái khăn
cũ mèm dưới yên xe Honda ra, lau bớt chút nước còn đọng, chưa kịp tan dưới cái
nắng mới lên, có tiếng “cám ơn” của
ai đó, phía sau lưng không mấy xa, Thuận quay lại, người thanh niên tàn tật, cụt
chân, cùng đứng trốn mưa khi nãy, gở nón xuống, gật đầu cười chào lần nữa, vết
bầm tím như màu nắng xạm trên mắt trái, như dấu vết thương vừa lành, dài xuống
gần nửa một bên mặt nhưng không che kín được cái nốt ruồi đen, ở xế góc chân
mày, cánh tay phải hình như hơi cong đi, Thuận bước lại gần, há miệng chết trân
“trời ơi, Trọng, mầy đây sao?”, đúng
là “cái nốt ruồi, thằng Trọng rồi”, cũng
cùng lúc, Trọng lê chiếc nạng gỗ nhích lên kế bên, nhìn không chớp mắt “Thuận, mầy hả Thuận?”. Thuận đở Trọng
ngồi xuống, hai người tựa lưng vào bờ tường, nhìn nhau, rồi nhìn ra đường, bên
kia cái sân vườn trước của căn biệt thự, sát hông nhà bảo sanh Đức Chính, treo
lá cờ đỏ sao vàng, dùng làm quán bán cà phê, vang lên tiếng hát “Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây” của người
ca sĩ miền bắc nào đó, vội vàng, lanh lảnh, khó nghe kịp vì nhịp điệu nhạc Tàu,
mắt cay xé đỏ hoe, cơn gió nhẹ bất chợt về ngang, lùa chút nước mưa lẻ loi còn sót lại tạt nhẹ vào mặt,
Thuận nhìn Trọng từ đầu xuống chân lần nữa, bổng dưng cả hai muốn khóc.
Hai người chơi rất thân
với nhau, từ những ngày cùng học chung ở trường tiểu học Gò Dầu Hạ, gia đình Trọng
nghèo, ba anh làm nghề chạy xe lôi máy, chở người ra chợ, đón người về nhà
trong vòng quận lỵ, hình như đôi lần cũng chạy lên tới chợ trời biên giới, mẹ
anh có cái gánh bán kẹo bánh nhỏ ở bến xe Gò Dầu Tây Ninh Sài Gòn, ngay ngã ba,
sát hàng rào chi khu, nhà Trọng, căn nhà lợp tôn, vách cây, nằm sâu ở cuối xóm
nhà lá trong, dọc theo con đường đất mòn, từ quốc lộ, sát bên hông hàng rào gạch,
của nhà ông bà năm Dương, chỗ bán vật liệu xây cất, gạch ngói xi măng, giàu có,
nhà có ba đứa con, Hiếu, là cô chị lớn, cũng học chung lớp, nhà Thuận thì khá
giả hơn, có căn phố đôi bán tạp hóa, ở một bên chợ quận, gần bờ sông. Trọng học
giỏi, siêng năng, hiền, vui tính, hay giúp đở bạn bè, trai cũng như gái, được
thầy cô thương, năm nào cũng lảnh thưởng cũng làm trưởng lớp, trong đám bạn, Hiếu
là người xem ra ngưỡng mộ Trọng không ít, ngày nào cũng mang theo bánh kẹo gì
đó trong cặp, vào chia cho bạn bè ăn trong giờ ra chơi, sáng đến trường, chiều
tan học, chung đường, hai đứa đi bên nhau, đuổi nắng trốn mưa, vui nhiều buồn
ít. Giống như bao nhiêu ngôi trường khác, xa hay gần, lớn hay nhỏ, ở đây cũng
có mùa hè, có hoa phượng đỏ bầm màu máu, có tiếng ve, cũng bắt đầu biết buồn,
biết sụt sùi ngày cuối chia tay năm lớp nhất, năm tới lên trung học, không biết
còn gặp lại nữa hay không, chắc rồi đây sẽ có đứa đi đứa ở. Gần hơn phân nửa lớp
nhất, con nhà trong chợ quận năm đó, đều đi học luyện thi ở trường Hữu Đức,
không có Trọng, vì không đủ tiền đóng học phí, tự học ở nhà, sau mùa thi, một số
lên trường tỉnh trên Tây Ninh, số kia, có Thuận, Hiếu và Trọng ở lại vào trường
quận vừa mới được mở, họ lại quây quầng, cười nói bên nhau như những ngày xưa
cũ nhưng xem ra đã bắt đầu có chút thẹn thùng và bẽn lẽn.
Trọng và Hiếu
thương nhau từ đầu năm đệ nhị, thỉnh thoảng Hiếu đến nhà Trọng chơi, nhưng Hiếu
bây giờ, không còn là con nhỏ Hiếu, tóc chảy vội chảy vàng, sợi trước sợi sau,
mê nhảy cò cò, đánh đôi đánh đủa, cũng như Trọng cũng đôi lần vào chờ Hiếu trước
cửa nhà và Trọng bây giờ, không còn là thằng cu Trọng tóc hớt cua, quần xà lỏn,
tuột lên tuột xuống, ham đánh đáo bắn bi, trèo cây bắn ná, cả hai gia đình nhìn qua nhìn lại, biết
đó nhưng không ai nói gì vì không mấy khi gặp mặt nhau và với ba mẹ Trọng, phận
nghèo, cho dù muốn nói thì phải nói cái gì đây. Trọng rớt tú tài hai, bạn bè
chưng hửng, không ai ngờ chuyện lại như vậy, buổi trưa hôm gặp nhau ngoài cái
quán nước ngay ngã ba, đường xuống chợ quận, sau ngày có kết quả, ngồi bên Trọng,
nhìn cặp mắt Hiếu đỏ hoe, lặng thinh, Thuận thấy nghẹn lời, rươm rướm, có nụ cười
nhưng ai cũng biết là gượng gạo, lúc ra về, ngay đầu đường lên dốc cầu, chỗ ngã
ba, đứng đó nhìn theo, Hiếu và Trọng đi bên nhau về hướng nhà mình, bụi đường
mù mờ hắt lên, mặc dù mấy chuyến xe đò lớn về Tây Ninh đã cố tình chậm lại, hai
người nói với nhau gì đó, hình như nhiều lắm nhưng không biết họ nói những gì.
Nắng nóng hầm, người đàn bà gánh đôi thúng, đựng đầy trái thơm, hấp tấp băng
qua đường xuống chợ, nhìn lên phía trên cầu, có chút mây xám đâu đó, lắc đầu,
không thấy mưa.
Cuối
cùng, có nấn ná cho
lắm, rồi cũng phải chia tay, đã qua rồi một thời rong chơi “mưa đầu sông nắng cuối chợ”, Thuận xuống Sài Gòn vào Phú Thọ ngành
Công Chánh, Hiếu cùng Thư cô bạn thân qua đại học Sư Phạm. Trọng ở lại Gò Dầu,
bữa chia tay, trời mưa dầm, Hiếu khóc thật nhiều, hẹn chờ nhau như đã hứa. Đầu
năm học, có nhiều chuyện phải lo, từ nơi ăn chỗ ở, bài vở nầy nọ, cả hai ba
tháng Thuận không về Gò Dầu, dù đường Gò Dầu Sài Gòn không xa bao nhiêu, dưới
này, anh cũng có đến thăm Hiếu, bên nhà bà cô, chị của bác năm Dương, ở gần bệnh
viện Bình Dân một vài lần rồi thôi, biết tin là Trọng vẫn còn trên đó, vã lại,
cũng không có chuyện gì khác để phải gặp nhau thường. Trước tết hơn một tháng,
hôm về đám giỗ ông nội vài ngày, Thuận qua nhà thăm ba mẹ Trọng, chú ba Dựng
không còn chạy xe lôi máy chừng tháng nay, chú bị đau nhức gì đó ở cột xương sống,
đi đứng, khum lên cúi xuống khó khăn, không xách nổi đồ nặng nữa, thiếm Dựng
thì buôn bán cũng không khá lắm như xưa, nên bữa có bữa không, giờ theo người
quen chạy lên chạy xuống kiếm hàng mua qua bán lại trên chợ trời biên giới
Miên, gặp lại họ, Thuận mới biết là Trọng đã tình nguyện vào lính, mặc dù Trọng
được hoản dịch vì lý do gia cảnh, vào trường bộ binh Thủ Đức từ ngày đám Thuận xuống
dưới Sài Gòn không bao lâu, chú thiếm xem ra không buồn không trách gì anh ta cả,
thiếm thì cứ nhắc đi lập lại “thôi ai
cũng có phần số mà con”, thấy mà thương, vậy là Trọng cũng đã bỏ Gò Dầu đi,
giống như đám bạn cũ, nhưng lại đi theo một lối rẽ khác, một lối rẽ rất buồn và
thật buồn.
Chiều thứ bảy, Sài
Gòn đông nghẹt người, nắng của buổi xế trưa vẫn còn nấn ná, chưa chịu đi, nhập
nhằng giọt ngắn giọt dài trên ngỏ hè góc phố, gió nhẹ đong đưa một màu phấn bui
đường bay, bay xa xuống tận bến sông rồi nuối tiếc trở lại, ngờ ngợ về chuyện
biết tin Trọng bỏ vào lính, hôm về Gò Dầu, Thuận đón xe buýt qua nhà Hiếu xem
cô nàng có nghe gì chưa, mới biết là Trọng có gởi cho Hiếu một lá thư thật dài,
từ quân trường, trong đó anh xin lỗi về quyết định của mình và xin cô nàng thứ
lỗi, anh đã không giữ tròn lời hứa sẽ chờ nhau, vì Trọng cảm thấy mình không
còn xứng đáng nữa, biết nói gì hơn đây, Thuận bỏ về, Hiếu đưa tới ngoài cửa,
thư của Trọng trên tay, mắt nhìn mông lung ra đường, rươm rướm đỏ, có cơn gió
nhẹ cũng mang phấn bụi đường đâu đó về ngang, Thuận không nhìn lại nhưng mắt
mình cay cay từ lâu lắm rồi.
Từ ngoài sân trước,
tiếng bà tư, chủ nhà, gọi vọng vào bảo có người tìm mình, đang lui cui xếp mớ
sách cũ của năm thứ nhất, không cần phải dùng tới nữa, sau mùa thi vừa rồi,
trong phòng sau, Thuận ngưng lại vừa đi ra vừa dạ lớn để bà biết, Thuận chưng hửng
trố mắt nhìn, Trọng, quân phục Nhảy Dù và nón bề rê đỏ, đang đứng nói gì đó,
quay lại cười, hơn một năm rồi không gặp và cũng không có thư từ gì từ ngày Trọng
vào quân trường, hai người ôm chầm lấy nhau, muốn khóc. Chiều chầm chậm đuổi nắng
đi, đâu đó ngoài kia, người xe chộn rộn chờ đêm xuống trên đường phố, Sài Gòn
là vậy đó, sáng vội vã, chiều hôm hối hả như những ngày qua, trời không một
chút gió, nóng cứ nóng nung người, chờ mưa mấy ngày rồi không thấy tới, mấy
chuyến xe lam chờ khách đi miệt Phú Thọ Hòa, Hương lộ 18, ồn ào trên bến đậu
xe, trước cái cổng đóng im lìm của trường đua ngựa, vào phòng không lâu, Trọng
bỏ đi ra ngoài trước, Thuận đẩy xe Honda theo sau, kép cái cửa sắt khép lại,
nói vọng vào trong dặn bà tư “đừng chờ
cơm chiều nay”. Ngồi trong quán cà phê nhìn qua bên kia trường, Trọng giờ
đây xem ra ít nói hơn ngày xưa, buồn không thấy buồn nhưng vui cũng không thấy
gì gọi là vui, họ nói với nhau, chuyện quê nhà, chuyện trường cũ nhiều hơn chuyện
bây giờ, sau ngày ra trường, Trọng về Gò Dầu, ở lại với chú thiếm Dựng vài
ngày, có ghé qua thăm ba mẹ Thuận nên mới biết chỗ ở trọ của anh ta dưới Sài
Gòn, không tính gặp lại Hiếu vì vẫn còn thấy chưa xứng đáng như những gì đã viết
trong thư, Trọng ngồi nghe, không hỏi thêm về chuyện đó, trời nhá nhem tối, đèn
lên một màu vàng hắt hiu hai bên đường Nguyễn Văn Thoại từ lâu, Thuận đưa Trọng
đi ăn cơm chiều tại một quán cơm bình dân trên đường Trần Bình Trọng, trở lại
nhà, bên nhau không lâu, trời dịu lại, một
chút gió man mác lạnh về ngoài sân, đường phố vắng thật vắng, Thuận đưa Trọng về
trại Hoàng Hoa Thám, để kịp chuyến bay đưa quân Dù ra chiến trường Quảng Trị giữa
khuya nay. Người lính gác lặng lẽ mở cổng, đưa tay chào, Trọng quay nhìn ra
ngoài, vẫy tay, lờ mờ trong màn sương đêm vừa bắt đầu xuống thấp, Thuận vẫn ngồi
yên trên xe Honda, một lần nữa, cái cổng trại hạ xuống, có chiếc phi cơ vận tải
quân sự nào đó vừa cất cánh ở phía phi trường Tân Sơn Nhất, Thuận thở dài, xin
cho bạn bình yên, không biết chừng nào mới gặp lại.
Tốt nghiệp xong, Hiếu lại chọn theo Thư
xuống dạy ở Mỹ Tho mặc dù có thể xin về trường trung học Gò Dầu, Thuận cũng
xong bằng kỹ sư công chánh nhưng theo lệnh động viên, phải nhập ngủ, theo học
khóa sĩ quan Thủ Đức rồi mới xin biệt phái đâu đó. Hôm chia tay nhau ở Gò Dầu, cũng
tại cái quán nước đầu ngả ba xuống chợ quận ngày xưa, mưa tầm mưa tả suốt nửa
buổi chiều mới chịu ngưng, đường phố chợt dưng tối một màu phượng đỏ bầm của trời
đã vào giữa mùa hạ, Hiếu cho Thuận biết, có nhận được thư của Trọng, giờ mang
lon Trung Úy, nhắc chuyện hai đứa, hứa sẽ về thăm vào mùa bãi trường năm sau,
nghe tin Thuận thấy vừa mừng vừa lo, rồi thêm một lần nữa chia tay, hẹn vu vơ gặp
lại mai này, ở đâu đó. Xong mấy tháng quân trường, gữa năm 1972, Thuận về với
binh chủng Công Binh của quân đoàn 3, đóng ở Biên Hòa, một thời gian sau lên
Thiếu Úy rồi may mắn được biệt phái về làm kỹ sư ở ty công chánh Bình Thuận,
Phan Thiết. Chiến cuộc ngày càng tăng dần, quân cộng sản ùn ùn rầm rập, xâm nhập
vào nam, đem xe tăng đại pháo của Trung cộng Nga sô, vượt biên giới, tung quân
đánh nhau với quân VNCH, quyết tâm chiếm thêm đất, nhất là những ngày của mùa
hè đỏ lửa 1972. Lần về Gò Dầu năm sau, thiếm Dựng đã mất, trong một sáng sớm, chợ vừa lưa thưa nhóm, vì bị trúng đạn pháo
kích của quân cộng sản bắn vào chi khu, nhưng rớt ngoài đầu con đường đá, đi vô
xã Thạnh Phước, chỗ bến xe lôi, có chừng chục gánh hàng bán thứ này thứ nọ,
không may, đạn nổ trúng ngay khoảnh đất có thiếm tư Dựng, hai ba người chết và
một số bị thương, thiếm chết sau một đêm ở trong bệnh viện quận, ba mẹ Thuận,
hai bác Dương cùng đám em hai nhà, người lớn người nhỏ, phụ giúp chú Dựng làm
đám tang, rồi chú đem thiếm về chôn cất bên Gò Dầu Thượng, không có mặt của Trọng,
sau đó không lâu, chú thường đi lang thang ngoài đường quanh chợ quận, lúc đứng
lúc ngồi nói năng nhãm nhí, không đầu không đuôi, khi cười khi khóc, nhà chú có
khi suốt mấy ngày không thấy ánh đèn bên trong, những đêm mưa lớn cũng không thấy
đóng cửa.
Trong trận đánh lớn giữa năm 1974,
cùng với sư đoàn Thủy quân Lục chiến và Nhảy dù, quân VNCH tiếp tục tập trung lực
lượng đẩy mạnh nỗ lực tấn công hai hướng đông và tây, cùng chiếm lại khu vực Ái Tử, Đông Hà, Trọng bị
thương khá nặng, ở nửa mặt trái và chân trái, máu ra quá nhiều, bất tỉnh, khi
tiểu đoàn Dù của anh tiến chiếm cao điểm 367, động Ông Do và phía nam sông Thạch
Hản, dưới mưa pháo của quân cộng sản Bắc Việt, trực thăng tải thương nhào lộn
nhiều lần mới đem được Trọng cùng một số thương binh khác về bệnh viện Quảng Trị,
bác sĩ y tá cố gắng làm hết sức để tình trạng thương tích của anh tạm ổn, lúc
mê lúc tỉnh, nẳm ở đây vài ngày, không khá hơn, người ta quyết định đưa Trọng
vào Tổng Quân y viện Cộng Hòa, vết thương ở chân trái càng ngày càng tệ hơn, cứ
tiếp tục sưng lên đầy ắp mủ, cuối cùng bệnh viện buộc phải cưa lên tới hơn nửa
đầu gối, con mắt trái chỉ còn thấy mù mờ, thường chảy nước mắt, Trọng trở thành
người què quặt từ những ngày tháng đó. Nằm đơn độc một mình trong bệnh viện,
chán chường nhìn thân thể tàn tật, nhớ Hiếu nhiều, muốn viết một lá thư dài cho
trọn ý, nhưng rồi thôi, viết gì đây, cái hình ảnh Trọng ngày xưa, còn gì để cho
người, với thân xác rã rời của “một bại
trướng cụt chân”như thế này, anh dặn lòng cố mà quên nhưng có những chiều,
ngồi trên xe lăn, ngoài hành lang, nhìn hoàng hôn tím đục xuống dần ngoài xa, nhiều
lần Trọng đã khóc cho một phần đời đã chết.
Trong thời gian ở Phan Thiết, Thuận có viết
thư cho Trọng, theo địa chỉ KBC mà anh ta cho trước đây, chiến trận lúc này sôi
sụt quá, quân VNCH tận lực chống đở trên mọi chiến trường, một mất một còn với
quân Bắc Việt, chẳng biết Trọng có nhận được không mà không thấy thư trả lời,
Thuận đành chịu, cũng trong thời gian này, Thuận được thư của mấy đứa em từ Gò
Dầu cho biết, Hiếu có về, biết thiếm Dựng mất và tình cảnh của chú hiện giờ, Hiếu
khóc nhiều lắm, mùa bãi trường Trọng hứa sẽ về đã qua đi, Hiếu đau buồn chờ mùa
bãi trường nữa tới. Cũng như Thuận, Hiếu đã gởi không biết bao nhiêu lá thư cho
Trọng, cũng cái địa chỉ KBC đó, nhưng thư đi mà không thấy thư về, trời đất vô
tình xé nát hồn mình từng mảnh vỡ, Hiếu lặng lẽ đi về với lớp học sân trường,
trách thầm định mệnh và xem như đã chết một phần đời. Lần gặp lại nhau hôm về
Gò Dầu nghỉ Tết đầu năm 1975, không nhắc gì nhiều tới Trọng nữa, không người
nào nói ra nhưng hình như Thuận cũng như Hiếu, ai nấy đều cho rằng, có lẽ Trọng
đã nằm xuống, tử trận ở một chiến trường nào đó rồi, trong đám bạn bè xưa, từ
nay không còn có Trọng.
Ba
mươi tháng tư một chín bảy lăm, miền Nam thua cuộc, Trọng bị nhà cầm quyền
mới tống cổ ra khỏi Tổng Y viện Cộng hòa, cùng chung số phận với hàng trăm
thương bệnh binh của VNCH khác, lê lết thân tàn đầu đường xó chợ ở Sài Gòn, giờ đã đổi tên lạ, may gặp một người
lính cũ, cũng tật nguyền, đi ăn xin vòng quanh khu chợ trời Ngã Ba Ông Tạ, dẫn
về tá túc tại ngôi chùa nhỏ, của ông sư già bên Gò Vấp, nên tạm có chỗ đi về. Vài
tháng sau, hàng ngàn công chức quân nhân các cấp VNCH bị chở vào trại “tù cải tạo” trong đó có Thuận, chắt chiu
dăm ba đồng tiền mới có được cộng với phần phụ thêm của người bạn tàn phế vừa
quen, Trọng lần mò ra bến xe, chen giữa đám bộ đội, tay xách nách mang đủ thứ đồ
đạc, nhí nhố xì xào về lại Gò Dầu, ngoài đường lộ, nhà của Hiếu, không còn là
chỗ bán vật liệu, lá cờ đỏ sao vàng còn khá mới treo cao trên cái cột giữa sân,
hai ba tên công an, đứng lên ngồi xuống trước mái hiên, căn nhà tôn của gia
đình anh ngày nào, cũng không có ai, cửa mở tung, đập qua đánh lại theo chiều
gió trưa, trời đứng nắng, bóng Trọng xoảy dài vào trong, không khác gì bóng ma
vất vưỡng, Trọng bước vào, vài người lạ, ở mấy căn nhà xa xa chung quanh đứng
nhìn, cây nạng gỗ rớt xuống, Trọng ngã người, vịn một bên cạnh cái bàn, chết
trân, sướt mướt khóc òa lên, tấm hình thiếm tư Dựng phủ đầy bụi bám nhện giăng,
trên bàn thờ xiêng xẹo, nhìn ra lặng yên. Xuống chợ, nhà Thuận cũng còn đó,
nhưng không còn bày bán nhiều như trước, ông bà ôm Trọng khóc sụt sùi “trời ơi con ơi”, cho biết, cả nhà bác
năm Dương, chị em Hiếu, cùng với hai đứa em của Thuận gởi theo, đã theo tàu ở
Trà Vinh, vượt biên từ mấy tuần nay, ba mẹ Thuận đón xe đưa Trọng đi thăm mộ
thiếm tư trên Gò Dầu Thượng, người quen trong chợ, sau ngày quân cộng sản vào
Gò Dầu, nói rằng, họ thấy chú tư Dựng đi lang thang đâu đó, bên kia cầu một hai
lần về phía Gò Dầu Thượng rồi không thấy nữa.
Được bà chị thương tình, đồng ý, Thuận đưa
Trọng về ở chung bên bến Bình Đông, không biết chị ăn nói như thế nào mà đám
cán bộ phường khóm không làm khó dễ gì, mỗi ngày, sáng sớm, Thuận lái xe đưa Trọng
tới đầu chợ Nguyễn Biểu, nhận vé số bán, chở bỏ anh ta ở đó rồi chạy xuống xa cảng
Phú Lâm, kiếm khách đi xe ôm, lòng vòng trở vào Sài Gòn rồi chiều quay lại đón
Trọng, thanh toán tiền bạc trước khi về nhà. Vài ba tuần, một hai tháng, người
chị bà con thường lên xuống Gò Dầu, ba mẹ anh nhắn cho biết, chú tư Dụng, ba của
Trọng không còn thấy lang thang ngoài đường nhưng không ai gặp ở đâu hết cả, mỗi
lần thấy Trọng ngồi khóc, không ăn trọn được chén cơm chiều, Thuận cũng rươm rướm
mắt, thương bạn không biết bao nhiêu nhưng lặng thinh nhìn, mặc cho lòng mình ray
rứt.
Thuận chạy tới chạy lui, tìm cách vượt
biên, khi được tin mấy đứa em, gởi theo gia đình Hiếu đã tới được Mã Lai, nhưng
khó quá, vã lại chưa có đủ tiền, ba mẹ anh cũng chật vật sống trên Gò Dầu, tài
sản vốn liếng đã tiêu tan sau lần bị “đánh
tư sản” của nhà cầm quyền quận, thêm nữa, còn phần của Trọng thì sao, tấm
thân tàn phế đó, nếu chết được thì may, còn nếu sống thì, trong tình cảnh này,
chỉ có nước “đi ăn xin”, không cách
này, cách khác, chớ chẳng làm gì khác hơn, Thuận quyết định nghĩ tới chuyện đem
Trọng theo nhưng giữ kín không cho anh ta biết, Thuận về Gò Dầu, lên chợ trời
biên giới vài lần, nghe ngóng tình hình, quân Khờ Me đỏ cũng sắt máu dữ dằn, tính
chuyện đi đường bộ nhưng xem ra không dễ gì, đành bỏ cuộc.
Một lần nữa, nhà cầm quyền cộng sản cử hành
lễ ăn mừng ngày cái gọi là “mùa xuân đại
thắng 30 tháng 4”, cũng cờ đỏ sao vàng, cũng hàng hàng lớp lớp học trò,
công nhân, công an bộ đội, ùn ùn theo lệnh khóm phường, hét hò tung hô “muôn năm, anh hùng, thần thánh, vinh quang”
như những năm qua nhưng xem ra, nếu nhìn kỹ một chút, mặt mày dân chúng có vẻ
kém “hồ hởi phấn khởi” hơn trước đây nhiều.
Thuận biết đường dây vượt biên khá an toàn, đi ngay tại Sài Gòn do một bà chị
quen, trước làm thơ ký đánh máy ở văn phòng của phân khoa công chánh, trường kỹ
sư Phú Thọ, mà đám sinh viên thường nhờ chị đánh máy giùm mấy tập bài nộp cho
thầy, giới thiệu, tình cờ lúc gặp lại chị khi ngồi nghỉ chờ khách ngay ngả vào
bệnh viện Bình Dân, hai người thăm hỏi nhau khá lâu rồi chia tay, chị không
quên chúc Thuận bình an may mắn, chị đi rồi, Thuận đứng nhìn theo, lòng chợt
dưng thấy vui.
Cuối
cùng, có vất vả nhưng rồi Thuận cũng đem được Trọng lên tàu, với sự phụ giúp
của bà con đi cùng chuyến vượt biên, sau khi lên chiếc ghe nhỏ tại chân cầu Nhị
Thiên Đường lúc vừa rạng sáng. Giữa
khuya, chiếc tàu chở chừng năm sáu chục người, trông còn tốt, lặng lờ ra khỏi cửa
biển Cần Giờ, trời lất phất mưa, sóng nhè nhẹ nhấp nhô từng đợt thấp, ai nấy
nín thinh, ngồi chật cứng bên nhau dưới hầm, nhìn bóng đêm lầm thầm cầu nguyện,
ở một góc, gần phía đầu mũi, Thuận nắm tay Trọng nói nhỏ “chắc khỏe rồi”, sau một đêm bình yên, mặt trời sáng rực ở phía
đông đường chân trời, mọi người kéo nhau lên trên sàn đứng nhìn, mặt lo âu hơn
là vui mừng, sương mù mờ chưa tan, chỉ có trời và nước, con tàu vẫn tiếp tục êm
êm đi, biển bắt đầu có những con sóng lớn.
Máy tàu có vẻ hơi khựng khựng lại, đôi ba lần
sau bốn ngày đêm ròng rã trên biển, nước đen một màu sâu thẳm, vẫn còn chạy được
nhưng chậm hơn nhiều, tờ mờ sáng ngày thứ năm, đâu đó trên trời, sáu bảy con chim
Hải Âu lượn qua lượn lại theo hướng tàu đi, ông tài công già mừng rỡ la lớn “vậy là sắp gần tới đất liền rồi”, ngồi ở
cuối tàu, gần bánh lái, lâu lắm Thuận mới thấy Trọng cười, chừng một lúc lâu
sau, anh thanh niên đứng bên, nãy giờ cầm cái ống dòm trên tay nhìn qua nhìn lại,
chợt vỗ mạnh tay xuống thành gỗ của phòng lái nói thật to “thấy đảo rồi, có màu xanh xanh mờ mờ, chắc là có cây cối”, mọi người
ùa lại phía anh ta chờ, xem có gì thêm nữa không, mừng rỡ bàn tán xí xô xí xào,
dán mắt về phía trước. Gần tới sắp trưa, mây xám đen và đen xịch, xuống thấp,
có chút gió hơi hâm hấp nóng, trời không mưa, trong tầm mắt mình, ai nấy đều thấy
xa xa, một cái đảo nhỏ xíu, có cây cối và lưa thưa dăm ba cái nhà, lúc bấy giờ
người trên tàu mới thật vui ra mặt, họ thúc hối ông tài công cho tàu chạy lẹ
lên thêm, chiếc tàu chậm chạp hơn, không nhanh thêm chút nào, máy nóng, dây kéo
máy bơm nước đứt từ sáng nay, ông lắc đầu cười trừ “cầu trời cho nó ráng gần tới bờ đảo”.
Trời xế chiều, càng lúc cái đảo, với bải
cát trắng phao, rải rác nhiều cái nhà sàn nho nhỏ nằm khuất mình giữa những
hàng cây dừa xanh mướt lá, dăm ba chiếc ghe sơn màu xanh đỏ, và lác đác có dáng
người đi, được nhìn thấy rõ mồn một, người ùa lên đứng phía đầu mũi tàu, chỉ chỏ nói cười
quên đói, chiếc tàu chòng chành nhấp nhô, bất chợt mây giông từ một phía xa kéo
về, gió lớn nổi lên, thổi chiếc tàu nghiêng qua lắc lại, sóng lớn và cao, thành
đụng vào bải đá san hô rộng ngầm dưới nước, chạy dài theo ven bờ cát, kêu ken
kéc, máy tàu tắt hẳn từ lâu, gió cứ rít lên rờn rợn, càng lúc càng mạnh hơn, không
lâu chiếc tàu nghiêng hẳn một bên, thành tàu nứt theo đường dài, bể ra làm hai,
làm ba, ai nấy quýnh quáng la hét, cuống cuồng, người lội, người bám ván bám
thùng nhựa đựng dầu, đựng nước, cố sức đập tay đập chân, mấy người dân trên đảo,
chắc đã thấy chiếc tàu chìm, nên chừng chục người đẩy ghe chèo ra, tiếp vớt,
lôi kéo đưa được hết vào bờ, còn lại, Thuận tay nắm cái thùng nhựa lớn làm
phao, vẫn còn lội qua lội lại tìm, miệng gọi to “Trọng hởi Trọng ơi”, ông già dân đảo kềm chiếc ghe cuối cùng nằm yên
một chỗ chờ, chỉ tay vào phía tấm ván bánh lái tàu, trôi bập bềnh, bên dưới có
người chết, Thuận lội nhanh đến, xác Trọng tím bầm, bụng phình lên vì nước mặn,
mắt nhắm nghiền, Thuận khóc to, gào lên “trời
ơi, Trọng ơi” tiếng thét không áp nổi tiếng gió giông còn hú từng chập. Người
đàn ông, xuống ghe, đứng dưới nước, phụ đem xác Trọng lên, cái chân phải còn
nguyên xụi lơ, chầm chậm chèo vào, nhìn đám người cùng đi trên tàu, đứng ngồi lố
nhố trên bờ cát, Thuận nghẹn đắng cổ họng, nước mắt chảy dài xuống môi, mặn hơn
nước biển Nam Dương.
Người
ta đem chôn Trọng tại cái nghĩa địa nhỏ của đảo trên một ngọn đồi cao, đầy
những cây dừa xum xuê lá, ngày hôm sau, đám người vượt biên được tàu hải quân
Nam Dương đến chở về Jakarta, Trọng lẻ loi nằm lại đó, xứ người, đứng ở cuối
sàn, chiếc tàu chiến lần lần xa bờ đảo Pulau Butong, nơi cách xa Gò Dầu một trời
thăm thẳm, môt lần nữa, không biết rồi sẽ có một lần nào nữa không, Thuận òa
lên khóc, nghèn nghẹn, lâm râm khấn nguyện “xin
ngủ yên trong an bình Trọng ơi, nơi đó dòng nước đời sẽ mãi không còn đục, hẹn
một ngày ở kiếp sau, vĩnh biệt”.
Thuyên Huy
Đầu tháng mưa xứ người 2015
